Từ vùng đất ven biển giàu tiềm năng ở địa đầu cực Nam Tổ quốc, Khu kinh tế Năm Căn, tỉnh Cà Mau đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển với định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển và thủy sản công nghệ cao của khu vực phía Nam. Hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược, khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tạo nên cực tăng trưởng mới cho Cà Mau đến năm 2045.

UBND tỉnh Cà Mau đang hoàn thiện kế hoạch triển khai Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Năm Căn đến năm 2045, mở ra giai đoạn tăng tốc phát triển với hàng loạt dự án hạ tầng, công nghiệp, logistics và đô thị quy mô lớn.

Theo định hướng mới, Khu kinh tế Năm Căn sẽ được xây dựng trở thành khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, giữ vai trò động lực tăng trưởng ở cực Nam Tổ quốc và vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.

Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa Quyết định số 18/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Năm Căn đến năm 2045, đồng thời tạo nền tảng để tổ chức thực hiện đồng bộ các quy hoạch phân khu, dự án hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội trong giai đoạn phát triển mới.

Tạo nền tảng phát triển đồng bộ cho khu kinh tế ven biển

Theo kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là triển khai hiệu quả các nội dung của Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và yêu cầu phát triển dài hạn của địa phương.

Tỉnh Cà Mau xác định việc tổ chức thực hiện quy hoạch phải bảo đảm tính khả thi, đồng bộ với quy hoạch ngành, lĩnh vực và quy hoạch sử dụng đất; ưu tiên đầu tư có trọng tâm vào các công trình hạ tầng khung và dự án động lực nhằm tạo sức lan tỏa cho toàn khu vực.

Song song đó, công tác rà soát, điều chỉnh hoặc lập mới các quy hoạch khu chức năng cũng được đặt ra nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho quản lý xây dựng, thu hút đầu tư và phát triển đô thị trong Khu kinh tế Năm Căn.

Giai đoạn 2026 – 2027 được xem là thời kỳ bản lề khi tỉnh dự kiến triển khai nhiều đồ án quy hoạch quy mô lớn tại xã Năm Căn và khu vực lân cận.

Nổi bật là quy hoạch Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao quy mô khoảng 450 ha, định hướng phát triển nuôi trồng và chế biến thủy sản công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị xuất khẩu.

Cùng với đó, tỉnh Cà Mau sẽ lập quy hoạch Khu công nghiệp phía Bắc rộng khoảng 235 ha và Khu công nghiệp phía Nam khoảng 520 ha, tạo dư địa phát triển các ngành công nghiệp chế biến thủy sản, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng tái tạo.

Hai khu logistics phục vụ công nghiệp và thủy sản cũng nằm trong danh mục ưu tiên đầu tư nhằm nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa, giảm chi phí vận tải và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng khu vực ven biển.

Đáng chú ý, Khu phi thuế quan quy mô khoảng 660 ha sẽ được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với định hướng phát triển mới của Khu kinh tế Năm Căn. Đồng thời, nhiều quy hoạch hiện hữu như Khu đô thị Đất Mới, Khu đô thị Hàm Rồng và Khu dịch vụ – dân cư Năm Căn cũng sẽ được cập nhật, điều chỉnh theo yêu cầu thực tiễn.

Theo kế hoạch, các dự án đã được phê duyệt hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư trước thời điểm điều chỉnh quy hoạch sẽ được rà soát toàn diện. Trường hợp không còn phù hợp với định hướng mới, cơ quan chức năng sẽ xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và xử lý theo quy định pháp luật.

Ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông chiến lược

Tổng nhu cầu vốn cho công tác lập quy hoạch giai đoạn 2026 – 2027 dự kiến hơn 23 tỷ đồng, chủ yếu từ nguồn ngân sách tỉnh.

Trong đó, quy hoạch Khu phi thuế quan có mức kinh phí lớn nhất, khoảng 5 tỷ đồng; tiếp đến là Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao khoảng 4,8 tỷ đồng; Khu công nghiệp phía Nam khoảng 4 tỷ đồng và khu logistics công nghiệp khoảng 3,7 tỷ đồng.

Theo định hướng của tỉnh Cà Mau, nguồn lực ngân sách nhà nước sẽ tập trung cho các dự án hạ tầng trọng điểm, công trình có tính kết nối và sức lan tỏa cao, tránh đầu tư dàn trải.

Bên cạnh vốn ngân sách, địa phương cũng định hướng đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư, ưu tiên thu hút nguồn lực theo phương thức đối tác công tư (PPP), đặc biệt trong các lĩnh vực cảng biển, logistics, khu công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật quy mô lớn.

Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là phát triển hệ thống giao thông kết nối Khu kinh tế Năm Căn với các vùng động lực của tỉnh và khu vực ven biển.

Trong giai đoạn 2026 – 2035, nhiều tuyến giao thông chiến lược sẽ được đầu tư như tuyến trục phát triển du lịch dài gần 12 km; tuyến trục phát triển công nghiệp kết nối đê biển Đông; tuyến phục vụ thủy sản công nghệ cao; tuyến Đông – Tây kết nối Quốc lộ 1 với cửa biển Gành Hào; cùng các tuyến kết nối khu phi thuế quan với đô thị Năm Căn.

Đáng chú ý, dự án tuyến trục chính Khu kinh tế đến cảng Năm Căn được dự kiến đầu tư khoảng 1.656 tỷ đồng, trong khi tuyến kết nối khu phi thuế quan với đô thị Năm Căn có tổng vốn gần 948 tỷ đồng.

Song song với giao thông đường bộ, hệ thống cảng biển cũng sẽ được mở rộng nhằm gia tăng năng lực logistics và vận tải biển. Các hạng mục như cảng Năm Căn, khu bến Năm Căn và cảng khách Năm Căn được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi dịch vụ cảng biển ở cực Nam đất nước.

Hình thành các khu động lực mới

Bên cạnh giao thông, hạ tầng môi trường và cấp nước cũng được ưu tiên đầu tư để đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp và đô thị.

Theo kế hoạch, công suất các nhà máy nước Năm Căn, Hàng Vịnh và Hàm Rồng sẽ được nâng cấp; đồng thời xây dựng thêm Nhà máy nước Hàng Vịnh 2 với công suất khoảng 15.000 m³/ngày đêm.

Nhiều trạm xử lý nước thải công nghiệp và sinh hoạt cũng sẽ được đầu tư nhằm kiểm soát ô nhiễm môi trường, bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững cho khu kinh tế ven biển.

Tỉnh cũng dự kiến xây dựng trạm điện 110/22kV phục vụ các khu công nghiệp cùng hệ thống hạ tầng phòng cháy, chữa cháy đồng bộ trong toàn khu kinh tế.

Theo định hướng phát triển đến năm 2045, Khu kinh tế Năm Căn sẽ tập trung phát triển các ngành công nghiệp chế biến thủy sản, logistics, năng lượng tái tạo, dịch vụ cảng biển và du lịch sinh thái.

Trong nhóm dự án động lực, tỉnh định hướng phát triển Trung tâm tài chính – thương mại – dịch vụ quy mô khoảng 110 ha; khu du lịch sinh thái và dịch vụ du lịch khoảng 115 ha; các khu công nghiệp chế tạo, công nghiệp phụ trợ năng lượng tái tạo; kho nổi LNG và khu logistics công nghiệp.

Ở lĩnh vực đô thị, nhiều khu đô thị mới cũng sẽ được hình thành như Khu đô thị Hàm Rồng rộng khoảng 123 ha, khu đô thị Năm Căn phía Đông và phía Tây kênh Xáng Cái Nai, cùng các khu nhà ở xã hội phục vụ công nhân và người lao động.

Định hướng này được kỳ vọng sẽ tạo nên hệ sinh thái phát triển đồng bộ giữa công nghiệp, dịch vụ, đô thị và logistics tại cực Nam Tổ quốc.

Tăng cường giám sát, ứng dụng công nghệ quản lý quy hoạch

Để bảo đảm hiệu quả triển khai, Ban Quản lý Khu kinh tế được giao làm cơ quan đầu mối tổ chức thực hiện kế hoạch; đồng thời chủ trì quản lý quy hoạch, xúc tiến đầu tư và theo dõi tiến độ triển khai các dự án.

Theo kế hoạch của UBND tỉnh Cà Mau, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ đối với từng đồ án quy hoạch; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng hệ thống thông tin địa lý GIS phục vụ quản lý quy hoạch, cung cấp thông tin và giải quyết thủ tục hành chính.

Cùng với đó, các sở, ngành và địa phương liên quan sẽ phối hợp triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm quốc phòng – an ninh trong toàn khu vực.

Theo định hướng quy hoạch, Khu kinh tế Năm Căn được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm công nghiệp, logistics, thủy sản công nghệ cao và dịch vụ cảng biển trọng điểm của khu vực phía Nam, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế biển và nâng cao vị thế của Cà Mau trong giai đoạn phát triển mới.