Văn phòng Chính phủ vừa ban hành thông báo số 421/TB-VPCP về kết luận của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tại cuộc họp đánh giá tình hình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.

Theo đó, thời gian qua công tác quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được các cơ quan chức năng chỉ đạo bài bản nhằm đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường nhập khẩu.

Chính phủ cũng đã kịp thời ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP vào ngày 31 tháng 7 năm 2026 để tháo gỡ vướng mắc cho ngành hàng này. Ngay sau đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương đã vào cuộc quyết liệt nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

Tuy nhiên, việc tiêu thụ nông sản nói chung và sầu riêng nói riêng vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản lớn. Yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc ngày càng được nâng cao, nhất là khi sầu riêng Việt Nam bước vào vụ thu hoạch cao điểm.

Điều này đòi hỏi ngành nông nghiệp phải có giải pháp căn cơ để kiểm soát chất lượng và gia tăng giá trị sản phẩm.

Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng ở các thị trường truyền thống chưa thực sự ổn định trong khi áp lực từ tiêu chuẩn xanh ngày một khắt khe. Các nước nhập khẩu đang gia tăng xu hướng bảo hộ thương mại kèm theo những yêu cầu nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật.

Để đạt mục tiêu xuất khẩu năm 2026, Phó Thủ tướng chỉ đạo các bộ ngành và địa phương phải rà soát lại vùng nguyên liệu dựa trên điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và khả năng liên kết thị trường.

Cơ quan chức năng cần kiên quyết hạn chế tình trạng mở rộng diện tích tự phát tại những khu vực không phù hợp về cơ sở hạ tầng hoặc nguồn nước.

Các địa phương được giao nhiệm vụ phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn liền với khâu sơ chế, chế biến và tiêu thụ.

Đồng thời, nhà nước khuyến khích doanh nghiệp đầu tư ngược lại cho vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật và thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc bài bản để xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam.

Cơ quan quản lý sẽ hướng dẫn bà con nông dân quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đúng quy chuẩn quốc tế. Đặc biệt, hệ thống cảnh báo sớm dịch hại sẽ được kích hoạt cùng với việc xử lý nghiêm các lô hàng nhiễm Cadimi, kiên quyết không cấp phép xuất khẩu cho vùng trồng vi phạm.

Ngành nông nghiệp cũng hướng tới việc mở rộng thị phần sầu riêng đông lạnh sang Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc và Úc. Công tác xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Pháp, Hà Lan và UAE sẽ được đẩy mạnh kết hợp cùng khâu dự báo thông tin chuẩn xác.

Về mặt quản lý nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm chủ trì phối hợp với các cơ quan tháo gỡ khó khăn trong việc cấp mã số vùng trồng. Bộ cũng cần làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để đẩy nhanh tiến độ công nhận phòng kiểm nghiệm và thống nhất quy trình thông quan thuận lợi nhất.

Song song đó, Bộ Công Thương sẽ chỉ đạo các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài bám sát chính sách thương mại và rào cản kỹ thuật để cảnh báo sớm cho doanh nghiệp. Bộ Khoa học và Công nghệ có nhiệm vụ khẩn trương khôi phục năng lực các trung tâm kiểm nghiệm chuyên ngành, hoàn thiện hồ sơ đăng ký với phía Trung Quốc ngay trong tháng 8 năm 2026.

Các bộ ngành khác như Bộ Tài chính được giao đơn giản hóa thủ tục thuế nhằm tạo điều kiện thuận lợi và thu hút đầu tư vào nông nghiệp. Lực lượng Công an sẽ tăng cường bám nắm địa bàn để ngăn chặn, xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến kiểm nghiệm tại cửa khẩu.

Cuối cùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh thành phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Thủ tướng nếu để xảy ra tình trạng ách tắc trong việc cấp phép hoặc ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu. Việc quản lý chặt chẽ diện tích trồng mới và tập trung liên kết chuỗi giá trị là yếu tố sống còn để phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững.