Nghị định số 169/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành nhằm quy định chi tiết việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, đặc biệt là các quy định liên quan đến khai báo tiền tệ, vàng và tài sản có giá trị của người xuất, nhập cảnh.

Văn bản pháp lý mới này bao gồm 4 chương, 40 điều, quy định rõ ràng về các hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức phạt tiền cụ thể cũng như biện pháp khắc phục hậu quả.

Quy định mới áp dụng rộng rãi cho cả tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, hộ kinh doanh lẫn các cơ quan quản lý có liên quan.

Đối với người xuất cảnh bằng hộ chiếu hoặc các giấy tờ có giá trị tương đương, nếu mang vượt mức quy định mà không khai hoặc khai sai số ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam hoặc vàng sẽ phải đối mặt với những mức phạt phân cấp rõ rệt.

Cụ thể, mức phạt thấp nhất từ 1 đến 3 triệu đồng được áp dụng khi trị giá tang vật vi phạm từ 5 triệu đến dưới 30 triệu đồng.

Nếu giá trị tang vật từ 30 triệu đến dưới 70 triệu đồng, số tiền phạt sẽ tăng lên từ 5 đến 15 triệu đồng. Đối với tang vật từ 70 triệu đến dưới 100 triệu đồng, hành khách có thể bị phạt từ 15 đến 25 triệu đồng.

Đáng chú ý, mức phạt tối đa từ 30 đến 50 triệu đồng sẽ được áp dụng cho trường hợp mang vượt mức từ 100 triệu đồng trở lên mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Quy định đối với người nhập cảnh cũng nghiêm khắc không kém với các chế tài cụ thể cho hành vi không khai hoặc khai sai số tiền mặt và vàng vượt ngưỡng cho phép.

Mức phạt tiền dao động từ 1 đến 2 triệu đồng đối với tang vật có trị giá từ 5 triệu đến dưới 50 triệu đồng, và tăng lên từ 5 đến 10 triệu đồng nếu tang vật từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng.

Khi hành khách mang vượt mức quy định từ 100 triệu đồng trở lên, mức phạt sẽ từ 10 đến 20 triệu đồng.

Bên cạnh đó, hành vi khai nhiều hơn số lượng thực tế mang theo cũng bị xử phạt từ 2 triệu đến cao nhất là 25 triệu đồng tùy thuộc vào giá trị chênh lệch.

Bên cạnh tiền mặt thông thường, nghị định cũng siết chặt quản lý đối với các loại ngoại tệ không được phép mang theo khi xuất, nhập cảnh bằng giấy thông hành. Hành vi vi phạm trong trường hợp này có thể bị phạt từ 5 triệu đến 50 triệu đồng dựa trên trị giá tang vật.

Tương tự, việc mang theo các loại kim loại quý khác, đá quý hay công cụ chuyển nhượng thuộc diện phải khai báo nhưng lại bỏ qua bước này hoặc khai báo gian lận cũng sẽ bị xử lý với khung phạt từ 1 đến 50 triệu đồng.

Toàn bộ trị giá tang vật làm căn cứ xử phạt đều được tính sau khi đã khấu trừ đi phần định mức được miễn khai báo theo quy định của pháp luật.

Nghị định số 169/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026. Kể từ thời điểm này, Nghị định số 128/2020/NĐ-CP và các quy định sửa đổi liên quan tại Điều 2 Nghị định số 102/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan sẽ chính thức hết hiệu lực, đánh dấu một bước chuyển mới trong công tác kiểm soát và giám sát cửa khẩu.