Chiều 20-8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về công tác vệ sinh môi trường và xử lý ô nhiễm không khí trên địa bàn.

Theo lãnh đạo thành phố, dù chất lượng không khí đã có chuyển biến tích cực, nguy cơ ô nhiễm vẫn có thể tăng khi thời tiết bất lợi, đặc biệt vào mùa thu hoạch nông nghiệp.

Kiểm soát nhiều nguồn phát thải

Hà Nội sẽ tiếp tục kiểm soát các nguồn phát thải lớn từ giao thông, xây dựng, phá dỡ công trình, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và đốt rác.

Chủ tịch UBND TP yêu cầu chính quyền cơ sở tăng kiểm tra, xử lý các trường hợp đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp không đúng quy định. Công an các cấp được đề nghị phối hợp phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Đối với công trường xây dựng, đặc biệt hoạt động phá dỡ và vận chuyển vật liệu, thành phố yêu cầu hạn chế phát tán bụi ra môi trường.

Đây là vấn đề có tính thực tiễn cao. Chẳng hạn, việc đốt rơm rạ ngoài trời sau thu hoạch không chỉ tạo khói bụi cục bộ mà còn có thể ảnh hưởng đến giao thông và khu dân cư. Theo Điều 41 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, một số hành vi đốt ngoài trời phụ phẩm từ cây trồng tại khu vực không phù hợp có thể bị xử phạt hành chính.

Kiểm soát khí thải xe phải đi cùng hỗ trợ người dân

Đáng chú ý, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu việc kiểm soát khí thải phương tiện phải đúng lộ trình và thận trọng, bởi đây là chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, kéo theo chi phí bảo dưỡng, kiểm định hoặc thay đổi phương tiện.

Thực tế, Hà Nội đã bước vào giai đoạn kiểm soát phát thải giao thông. Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND của HĐND TP quy định việc thực hiện vùng phát thải thấp, trên cơ sở điểm a khoản 2 Điều 28 Luật Thủ đô 2024. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10-12-2025.

Theo lộ trình, từ ngày 1-7-2026, Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trong Vành đai 1. Giai đoạn 2028-2029 mở rộng phạm vi và từ năm 2030 tiếp tục mở rộng theo lộ trình được quy định.

Điểm đáng chú ý là không phải mọi xe xăng, dầu đều bị cấm vào Vành đai 1. Việc kiểm soát được thiết kế theo khu vực, loại phương tiện, thời gian và mức độ phát thải, thay vì cấm đồng loạt.

Vì vậy, yêu cầu thận trọng của lãnh đạo Hà Nội có ý nghĩa thực tế: kiểm soát ô nhiễm cần song hành với phương án giao thông công cộng, hạ tầng sạc, hỗ trợ chuyển đổi phương tiện và thời gian chuẩn bị để người dân thích ứng.

Tăng giám sát bằng camera, xử lý điểm xả rác

Bên cạnh khí thải, thành phố yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả thu gom, phân loại và xử lý chất thải; từng bước thay thế phương thức thủ công bằng công nghệ.

Hệ thống camera được yêu cầu phát huy hiệu quả trong phát hiện các điểm tập kết rác tự phát, hành vi đổ rác không đúng nơi quy định. Chính quyền cơ sở cần xử lý nhanh và ngăn tình trạng vi phạm tái diễn.

Hà Nội cũng được yêu cầu tăng phối hợp với các địa phương trong vùng Thủ đô để kiểm soát các nguồn phát thải có tính liên vùng, nhất là đốt rơm rạ, đốt rác và các nguồn gây ô nhiễm tại khu vực giáp ranh.

Theo kế hoạch quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí giai đoạn 2026-2030, việc xây dựng hệ thống kiểm định khí thải và lộ trình quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là một trong những nhiệm vụ được đặt ra, trong đó Hà Nội và TP.HCM phải phát triển hệ thống, trạm kiểm định khí thải.