Mệt mỏi sống mòn bên dự án "treo" và nỗi lo quy hoạch

Được biết, năm 2006, dự án Trung tâm thương mại - dịch vụ Hạ Đình (phường Khương Đình, quận Thanh Xuân cũ) ban đầu là dự án về một tổ hợp thương mại, dịch vụ kết hợp dạy nghề, dự kiến về đích vào quý 3/2013.

Quy mô đất quy hoạch cũng từng được UBND TP Hà Nội chấp thuận điều chỉnh tăng từ khoảng 13.000 m2 lên hơn 18.200 m2 vào năm 2008.

Thế nhưng, gần 20 năm trôi qua, dự án vẫn “dậm chân tại chỗ”. Việc dự án bế tắc không chỉ khiến hạ tầng khu vực xung quanh ngõ 307 Nguyễn Xiển rơi vào cảnh nhếch nhác, mà còn làm đảo lộn cuộc sống của nhiều hộ dân khi quyền lợi về đất đai, xây dựng sửa chữa nhà cửa bị "đóng băng" theo quy hoạch.

Người dân cho biết, họ càng mệt mỏi hơn khi vào năm 2013 có thông tin về việc đề xuất bổ sung công năng lưu giữ tro cốt sau hỏa táng, dịch vụ tưởng niệm vào dự án. Lo ngại một "cao ốc nghĩa trang" sẽ mọc lên ngay sát vách nhà mình, nhiều hộ dân đã liên tục gửi đơn thư khiếu nại, phản đối quyết liệt suốt nhiều năm.

Và như thế, hay còn bất cứ nguyên nhân nào khác mà nhóm PV PLVN đang tìm hiểu, nhưng sau sự cố lùm xùm năm 2013, dự án này “treo” thêm 13 năm nữa. Rồi một ngày đẹp trời năm 2026, dự án “bỗng dưng” tái khởi động.

Vì sao dự án treo gần hai thập kỷ vẫn chưa bị thu hồi?

Giữa lúc người dân mòn mỏi chờ đợi một quyết định thu hồi dứt điểm dự án hoặc có những quyết định, căn cứ pháp lý rõ ràng, công khai minh bạch để biết và có phương án ổn định cuộc sống, thì đến ngày 7/5/2026 vừa qua, UBND phường Khương Đình bất ngờ ban hành Văn bản 217 thông báo đo đạc đất phục vụ giải phóng mặt bằng, cho thấy dự án đang tái khởi động.

Điều này khiến dư luận không khỏi bức xúc và đặt câu hỏi: Vì sao một dự án "treo" gần 20 năm vẫn có thể tiếp tục tồn tại?

Trao đổi về vấn đề này với PV Báo Pháp luật Việt Nam, ông Đồng Tiến Dũng, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Khương Đình, cho biết:

“Tên dự án là không thay đổi. Mục tiêu của dự án thì cũng không có gì thay đổi. Chưa có văn bản nào từ thành phố đến quận Thanh Xuân (cũ) thay đổi mục tiêu ý nghĩa dự án trên.

Tháng 6/2025, UBND quận Thanh Xuân (cũ) đã có văn bản gia hạn cho dự án. Tháng 12/2025, Sở Tài chính được giao theo dõi các dự án chưa triển khai. Sở này có văn bản cho UBND phường Khương Đình yêu cầu tiếp tục triển khai dự án.

UBND phường cũng đã họp với bên công ty, đề nghị công ty tiếp tục rà soát hiện trạng. Căn cứ vào đó, UBND phường có ra các thông báo để người dân nắm được. Và chưa có một động thái nào về thu hồi đất cả.

Khi PV đặt câu hỏi liên quan đến hạng mục tâm linh trong dự án thì vị cán bộ phường nói rằng không hiểu thông tin đó từ đâu ra. Vị này cũng cho biết, hình như có thông tin nào đó của một Bộ đề xuất về việc xem xét tâm linh trong dự án, chứ chưa được thấy văn bản, và hiện không có văn bản về vấn đề này?"

Ngay từ giai đoạn đầu dự án, đã đặt ra hàng loạt câu hỏi chưa có lời giải đáp?

Trong quá trình thu thập thông tin xung quanh câu chuyện dự án “treo” gần 20 năm vẫn chưa bị thu hồi này, PV nhận ra dường như có quá nhiều nghi vấn cần được giải đáp!?

Chưa bàn đến những giai đoạn sau này, nhưng ngay từ đầu từ lúc đấu thầu và phê duyệt trúng thầu đối với liên danh giữa Công ty TNHH Thương mại Hỗ trợ kiến thiết Miền núi và Tổng công ty CP Xây lắp Dầu khí Việt Nam, thì đằng sau những sự việc này là gì? Có đúng pháp luật hay không? Nếu một quy trình sai từ “gốc” thì liệu có thể là căn cứ hợp pháp để cưỡng chế người dân ở “ngọn”?

Cụ thế, tại Quyết định số 2630/QĐ-UBND ngày 30/9/2009 do ông Hoàng Công Hồng, thời điểm đó là Chủ tịch UBND quận Thanh Xuân (cũ) ký, về việc: Phê duyệt kết quả đấu thầu. Gói thầu: Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất trên địa bàn quận Thanh Xuân. Dự án: Xây dựng Trung tâm Thương mại – Dịch vụ Hạ đình.

Căn cứ của Quyết định 2630 không dựa trên quy định của Luật Đất đai 2003. Theo Luật Đất đai 2003, để một khu đất được đưa vào diện Nhà nước thu hồi phục vụ dự án phát triển kinh tế (như Trung tâm thương mại), Dự án này bắt buộc phải nằm trong Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hàng năm của quận Thanh Xuân (cũ) và phải được HĐND Thành phố Hà Nội thông qua danh mục các công trình, dự án thu hồi đất trước khi UBND Thành phố ra quyết định giao đất hoặc cho phép đấu thầu.

Nhưng đối chiếu với Công văn số 1385/SCT-KHTC ngày 02/04/2014 của Sở Công Thương Hà Nội về quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ đến năm 2020, định hướng đến 2030: Không hề có quy hoạch xây dựng Trung tâm thương mại tại ô đất thuộc phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân và xã Tân Triều, huyện Thanh Trì (cũ).

Liệu UBND quận Thanh Xuân (cũ) thời điểm 2009 có “vượt mặt” Sở Công Thương, tự ý lập dự án xây dựng TTTM tại khu đất này khi chưa có trong quy hoạch ngành của thành phố?

Tiếp đó, Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ thi hành Luật Đất đai 2003 quy định rõ: Để tổ chức đấu thầu dự án có sử dụng đất hoặc đấu giá quyền sử dụng đất, điều kiện tiên quyết là khu đất đó phải là đất sạch (tức là đã hoàn thành việc bồi thường và giải phóng mặt bằng), hoặc phải thuộc quỹ đất công do Nhà nước trực tiếp quản lý.

Thực tế là, bản chất đến năm 2009, khu đất ngõ 307 Nguyễn Xiển vẫn đang có đất nông nghiệp, đất ở, nghĩa trang… Nghĩa là UBND quận Thanh Xuân (cũ) đã đem một diện tích đất chưa giải phóng mặt bằng đi đấu thầu và liên danh Cty CP Miền núi trúng thầu, rồi sau đó mới tiến hành đi thu hồi đất. Đây là một quy trình hoàn toàn ngược, không đúng pháp luật.

Đấy là chưa tính đến việc, nhiều người dân ngõ 307 Nguyễn Xiển phản ánh, họ hoàn toàn không được thông tin về dự án, cho đến khi nhận được thông báo thu hồi đất. Trong khi đó, điều 49 Luật đất đai 2003 quy định rất rõ ràng việc lấy ý kiến của nhân dân phải tiến hành trước khi thực hiện.

Trước thông tin dự án vẫn sẽ tiếp tục được thực hiện, người dân khu vực chỉ biết tiếp tục chờ đợi, đồng thời khẩn thiết mong mỏi các cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ, có giải pháp xử lý dứt điểm để không kéo dài tình trạng quy hoạch "treo" gây khổ sở cho cuộc sống an sinh. Chưa kể, người dân quanh khu vực vẫn tiếp tục lo sợ và bày tỏ phản ứng nếu dự án vẫn tích hợp công năng lưu trữ tro cốt vào tổ hợp trung tâm thương mại như nội dung Văn bản 2671 từng đề xuất năm 2013. 

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ thông tin.