Đáng chú ý, việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% được ước tính góp phần làm CPI tháng 11 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng trước.

CPI bình quân 10 tháng vượt mục tiêu cả năm

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 do Văn phòng Chính phủ tổ chức ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 hiện ở mức 4,57%, cao hơn mục tiêu 4,5% đặt ra cho cả năm. Đây là áp lực lớn đối với công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm.

Trong tháng 10/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã tổ chức cuộc họp dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Trưởng ban Chỉ đạo. Tại cuộc họp, Bộ Tài chính trình các kịch bản triển khai những nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết Bộ Tài chính xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phối hợp triển khai trong thời gian tới.

Thứ nhất, chủ động theo dõi và dự báo diễn biến giá cả thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương cần thường xuyên cập nhật diễn biến giá trong nước và quốc tế để tham mưu giải pháp phù hợp, kịp thời, không để bị động trước những cú sốc về giá.

Thứ hai, bảo đảm nguồn cung và ổn định giá các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương cần chủ động phương án cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, đặc biệt đối với xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế.

Đồng thời, cần chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong những tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán. Việc tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương cũng được đặt ra nhằm hạn chế tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt hàng hóa cục bộ.

Thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô. Chính sách tiền tệ cần được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác.

Cùng với đó, tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân.

Thứ tư, điều hành thận trọng giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định. Các bộ, ngành cần rà soát kỹ thời điểm, mức độ điều chỉnh giá, đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong đó, việc điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu và điện cần được đặc biệt chú trọng, bảo đảm phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và triển khai các giải pháp giảm chi phí đầu vào.

Các cơ quan chức năng cần kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá; xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng các dịp cuối năm, lễ, Tết để trục lợi.

Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm. Đối với những địa phương có CPI tăng cao, cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để triển khai giải pháp quản lý giá có trọng tâm, trọng điểm và hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, quan điểm điều hành xuyên suốt là nỗ lực phấn đấu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở mức khoảng 4,5%. Công tác điều hành cần chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, không chủ quan trước các rủi ro phát sinh.

Việc kiểm soát lạm phát cũng phải gắn với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo đã kết luận nếu các bộ, ngành, địa phương và toàn hệ thống chính trị thực hiện tốt 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nêu trên thì có thể đạt mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% trong năm 2026.

Giảm thuế xăng, giá điện tác động đến CPI và ngân sách ra sao?

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP ngày 31/10/2026 quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.

Theo nghị quyết này, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được áp dụng ở mức 0%. Chính sách có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.

Việc đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% trong khoảng thời gian trên dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.672,5 tỉ đồng.

Cùng với chính sách thuế xăng, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, tạo điều kiện giảm chi phí sinh hoạt của người dân và chi phí sản xuất của doanh nghiệp.

Theo cơ cấu CPI, điện sinh hoạt thuộc nhóm IV - Nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có trọng số 4,81%. Xăng dầu thuộc nhóm VII - Giao thông, có trọng số 4,53%.

Như vậy, tổng trọng số của điện và xăng dầu trong cơ cấu CPI là 9,34%. Đây đều là những mặt hàng thiết yếu, có khả năng tác động trực tiếp đến chỉ số giá của nhóm hàng tương ứng, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối của nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác.

Theo số liệu thống kê ước tính, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% tác động làm CPI tháng 11/2026 so với tháng trước giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm. CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Trước đó, CPI tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng năm 2026, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,24%.

Việc điều chỉnh giảm giá điện và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đánh giá có tác động đến chi phí đầu vào của hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ.

Đối với lĩnh vực vận tải, việc giảm giá xăng dầu có tác động đến chi phí logistics và dịch vụ vận tải. Trong đó, chi phí xăng dầu chiếm khoảng 40% giá vận chuyển hành khách hàng không; chi phí nhiên liệu xăng dầu chiếm khoảng 40-50% giá cước vận tải đường bộ.

Đối với điện, việc giảm giá không chỉ tác động đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp mà còn trực tiếp giảm chi phí sinh hoạt của người dân.

Các chính sách này góp phần hỗ trợ đời sống người dân, ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng. Đồng thời, việc giảm chi phí đầu vào cũng góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.