PV: Xin ông có thể khái quát một số nét cơ bản về HTX Nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội?
Ông Nguyễn Văn Chí: Đến nay, thành phố có 1.062 HTX nông nghiệp đang hoạt động ở 23 quận, huyện, thị xã. Tổng số thành viên của các HTX là 450.439 người. Số lao động thường xuyên làm việc tại các HTX 32.785 người. Đáng chú ý, các HTX đã từng bước mở rộng và nâng cao chất lượng các loại hình dịch vụ hữu ích đối với nông nghiệp, nông thôn. Nhiều HTX đã tạo sức cạnh tranh với các thành phần kinh tế khác, trong đó, làm tốt việc đưa giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng, giá trị cao vào sản xuất. Các HTX sản xuất chuyên ngành chăn nuôi, thủy sản đã mạnh dạn đầu tư trang thiết bị, hệ thống chuồng trại tiên tiến để nâng cao năng suất, chất lượng, từng bước mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh tăng thu nhập…

Ông Nguyễn Văn Chí thăm quan sản phẩm nông sản sạch của các HTX Nông nghiêp

Bên cạnh những kết quả đạt được, phát triển kinh tế tập thể nói chung và các HTX nông nghiệp nói riêng thời gian qua vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Đó là, tại các địa phương có HTX mới thành lập trong những năm gần đây hoạt động đơn điệu, thiếu sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của cấp ủy, chính quyền cơ sở. Hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ của một số HTX còn hạn chế, đa số chỉ làm được các dịch vụ không mang tính cạnh tranh cao như dịch vụ khuyến nông, bảo vệ thực vật…Các dịch vụ chế biến, tiêu thụ sản phẩm hoặc tổ chức sản xuất kinh doanh còn hạn chế. Đa số các HTX hoạt động có quy mô nhỏ, thiếu vốn đầu tư để mở rộng sản xuất kinh doanh, dịch vụ, chưa tiếp cận được các nguồn vốn vay ưu đãi và các nguồn vốn vay khác từ ngân hàng và không có tài sản thế chấp cũng như chưa có được phương án sản xuất kinh doanh khả thi và cụ thể…

PV: Xin ông có thể nêu một vài mô hình HTX Nông nghiệp tiêu biểu, là điểm sáng trong phát triển nông nghiệp của Thủ đô trong những năm gần đây?
Ông Nguyễn Văn Chí: Là một trong những mô hình trồng hoa lan công nghệ cao đầu tiên của Hà Nội, Hợp tác xã Đan Hoài được coi là một hình mẫu của mô hình nông nghiệp đô thị hiện đại. Nhờ sự đầu tư bài bản, khoa học, những năm qua, Hợp tác xã Đan Hoài sản xuất hàng trăm nghìn cây hoa các loại. Doanh thu Hợp tác xã đạt hàng tỷ đồng/năm, giải quyết việc làm cho hàng chục lao động.. Hợp tác xã có 4 ha đất canh tác, chủ yếu trồng lan hồ điệp trong nhà mạng, nhà kính, mỗi năm cung cấp cho thị trường 800.000 cây lan các loại.

Hợp tác xã Đan Hoài (huyện Đan Phượng) - hình mẫu của mô hình nông nghiệp đô thị hiện đại

Không chỉ có HTX An Mỹ, HTX Hoàng Long (xã Tân Ước, huyện Thanh Oai) cũng trở thành mô hình điểm của thành phố khi đã nghiên cứu và thử nghiệm thành công men vi sinh trong thức ăn chăn nuôi nhằm tạo ra những sản phẩm sạch, an toàn cho người sử dụng, phát triển thành chuỗi thực phẩm sạch từ trang trại tới bàn ăn. Giám đốc HTX Hoàng Long Nguyễn Trọng Long cho biết: Tính tới thời điểm hiện tại, số lợn của trại luôn ở mức ổn định xấp xỉ 5.000 con bao gồm cả lợn nái và lợn thịt, tạo việc làm cho hơn 40 lao động, thu nhập trung bình sáu triệu đồng/người/tháng.
Nhờ chủ động kế hoạch sản xuất, ứng dụng KHKT, HTX Hoàng Long không chỉ vững vàng vượt qua những khó khăn về cơ sở hạ tầng, vốn và mới đây là dịch tả lợn châu Phi mà còn hoàn thiện một cơ sở giết mổ công suất 50 con/ngày, tương ứng với khoảng hai tấn thịt và các chế phẩm từ thịt ra thị trường, bảo đảm an toàn thực phẩm và vệ sinh thú y theo quy định. HTX có trang trại chăn nuôi lợn đạt tiêu chuẩn VietGAP, chăn nuôi bảo đảm an toàn sinh học. Sản phẩm bán ra 100% được sơ chế, chế biến, đóng gói mang thương hiệu “Chuỗi thực phẩm A-Z”.

HTX Nông nghiệp Hương Ngải Nguyễn Đỗ Ban cho biết, năm 2016, HTX thực hiện chuyển đổi theo Luật HTX năm 2012. Từ đó, HTX liên kết các hộ dân hình thành vùng sản xuất rau an toàn, khoai tây giống, khoai tây thương phẩm quy mô 10ha theo phương pháp luân canh, vụ Xuân trồng khoai tây giống thương phẩm, vụ Đông và vụ mùa trồng rau an toàn, hiệu quả kinh tế đạt khoảng 300 triệu đồng/ha/năm. Đặc biệt, hơn 50% sản lượng đã được tiêu thụ theo đơn đặt hàng của siêu thị, nhà hàng, bếp ăn tập thể.

Cùng với thực hiện tốt hơn 10 khâu dịch vụ phục vụ cho gần 200ha đất sản xuất nông nghiệp mỗi năm của hàng nghìn hộ nông dân, các HTX nông nghiệp đã không ngừng mở rộng liên doanh, liên kết giữa các HTX với nhau và với thành phần kinh tế khác để nâng cao giá trị gia tăng, đổi mới phương thức canh tác, tìm đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp…

Nhiều HTX nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội đã ứng dụng công nghệ cao

PV: Vậy Hà Nội có những giải pháp nào để thúc đẩy HTX Nông nghiệp phát triển trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Văn Chí: Cần phải nhấn mạnh rằng, hướng đi mới giúp các HTX nông nghiệp trở thành “bà đỡ” của kinh tế hộ là mong muốn của nhiều địa phương trong đó có Hà Nội. Thời gian tới, song song với công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về kinh tế tập thể, tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ, Hà Nội sẽ tiếp tục củng cố, phát triển HTX nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới thông qua các hoạt động tư vấn, hướng dẫn thành lập mới tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX. Đặc biệt là định hướng cho việc tập trung, tích tụ ruộng đất để liên kết yếu tố con người hình thành tổ hợp tác, HTX kiểu mới, theo ngành hàng và chuyển đổi sang phương thức tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Phát triển chế biến và chế biến sâu, hoàn thiện sản phẩm, phát triển các kênh tiêu thụ tới tay người tiêu dùng. Thu hút doanh nghiệp liên kết hợp tác với các HTX phát triển chuỗi giá trị theo các vùng quy hoạch sản xuất tập trung tại Quyết định 3215/QĐ-UBND của UBND thành phố.
Đi đôi với thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm nêu trên, Hà Nội cũng sẽ tích cực phối hợp với các sở, ngành liên quan, UBND các quận, huyện, thị xã đẩy nhanh triển khai thực hiện chương trình, kế hoạch hỗ trợ các HTX; hỗ trợ xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản thông qua hỗ trợ thiết kế logo, bao bì, nhãn mác… Đặc biệt, sẽ hỗ trợ HTX xây dựng, tổ chức thực hiện các đề án, dự án đổi mới phát triển HTX gắn với chuỗi giá trị sản phẩm hàng hóa…
PV: Xin cảm ơn ông!