Trọng tâm được dịch chuyển từ khám, chữa bệnh đơn thuần sang chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

Tại các xã, phường, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cùng những giải pháp củng cố mạng lưới đang góp phần đưa dịch vụ y tế ban đầu đến gần dân hơn.

Chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị xác định bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân là nhiệm vụ quan trọng, xuyên suốt, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị.

Trên cơ sở Kế hoạch số 06-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 48/KH-UBND của UBND tỉnh Gia Lai, công tác y tế tại các xã, phường từng bước được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Các chỉ tiêu về chăm sóc sức khỏe, dân số, phòng chống dịch bệnh và bảo hiểm y tế (BHYT) được quan tâm lồng ghép trực tiếp vào chương trình công tác của chính quyền địa phương.

Do đó, việc cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW tại các xã, phường tỉnh Gia Lai thời gian qua được vận hành như một chiến dịch đồng bộ, có sự chung tay của cả hệ thống chính trị chứ không còn là nhiệm vụ đơn độc của riêng ngành y tế.

Điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai là sự thay đổi mạnh mẽ về nhận thức và phương thức tổ chức hoạt động. Yêu cầu đặt ra là phải chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ, theo dõi sức khỏe thường xuyên và quản lý các bệnh mạn tính ngay từ cộng đồng.

Để thực hiện mục tiêu này, các trạm y tế tăng cường phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và mạng lưới nhân viên y tế thôn, khu phố.

Công tác tiêm chủng mở rộng, giám sát dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và người cao tuổi tiếp tục được chú trọng.

Các địa phương đặt ra yêu cầu phải chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ, theo dõi sức khỏe thường xuyên và quản lý các bệnh mạn tính ngay từ cộng đồng

Bên cạnh y học hiện đại, y học cổ truyền được xác định là một hướng cần phát huy trong chăm sóc sức khỏe ban đầu. Việc kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong khám, chữa bệnh và phục hồi chức năng được thực hiện phù hợp với phạm vi chuyên môn, đồng thời chú trọng hướng dẫn người dân sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và tiếp cận những phương pháp chăm sóc sức khỏe có cơ sở khoa học.

Bên cạnh đó, công cuộc chuyển đổi số đang mở ra phương thức quản lý mới thông qua việc chuẩn hóa dữ liệu, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.

Đến nay, tỷ lệ bao phủ BHYT tại các địa phương phía Đông tỉnh Gia Lai đạt trên 98% dân số. Đây là nền tảng an sinh vững chắc để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh cho người dân.

Chủ động củng cố mạng lưới y tế cơ sở gần dân, mô hình linh hoạt và hiệu quả từ thực tiễn

Ghi nhận thực tế tại các địa phương phía Đông tỉnh Gia Lai, tinh thần của Nghị quyết 72-NQ/TW đã được linh hoạt áp dụng để phù hợp với đặc thù địa bàn, tạo nên những mô hình điểm với cách làm sáng tạo và đầy trách nhiệm.

Tại xã An Nhơn Tây – địa bàn có quy mô dân số lớn khoảng 21.000 người, xã đã chọn trọng tâm là tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực y tế dự phòng và quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng.

Ông Võ Mộng Hùng – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã An Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai

Ông Võ Mộng Hùng – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã An Nhơn Tây cho biết: “Điểm nhấn đặc biệt của An Nhơn Tây là chủ trương tổ chức lại hoạt động y tế tập trung tại trụ sở chính, giúp tối ưu hóa nguồn lực nhân sự và phát huy tối đa công suất trang thiết bị như máy siêu âm, máy điện tim.

Trạm cũng ứng dụng triệt để phần mềm V20, giúp chuẩn hóa dữ liệu hồ sơ sức khỏe điện tử đạt tới 99,53%.

Sự chuyển dịch từ tư duy lâm sàng sang y tế dự phòng đã giúp xã khống chế triệt để các ổ dịch sốt xuất huyết, kéo giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em xuống dưới mức chỉ tiêu được giao”.

“Trạm Y tế xã đã phát huy hiệu quả mạng lưới 18 nhân viên y tế thôn tại 6 thôn để kiểm soát dịch bệnh, khống chế kịp thời 100% ổ dịch sốt xuất huyết và kéo giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi xuống còn 7,18% (vượt chỉ tiêu được giao)”, Bí thư xã An Nhơn Tây nhấn mạnh.

Chia sẻ về mô hình tổ chức lại hoạt động y tế tập trung tại trụ sở chính, Bác sĩ Hoàng Trai, Trưởng Trạm Y tế xã An Nhơn Tây cho biết, đơn vị hiện vận hành với đội ngũ 14 viên chức (trong đó có 2 bác sĩ), chia làm 5 phòng chức năng và thực hiện 22 nhiệm vụ chuyên môn theo Thông tư 43 của Bộ Y tế.

Việc sáp nhập hai điểm trạm cũ cách nhau hơn 2km về một mối giúp tối ưu hóa nhân lực và tập trung được các trang thiết bị thiết yếu như máy siêu âm, máy điện tim.

Bác sĩ Hoàng Trai, Trưởng Trạm Y tế xã (bên trái) và ông Đặng Trung Hiếu, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã An Nhơn Tây trao đổi với PV Báo Pháp luật Việt Nam

Bác sĩ Hoàng Trai thông tin thêm về kết quả hoạt động chuyên môn thời gian qua: “Do địa bàn nằm xa các bệnh viện lớn và trung tâm y tế huyện, nhu cầu khám chữa bệnh, đặc biệt là quản lý các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường của bà con tại Trạm là rất lớn.

Việc tổ chức khám tập trung giúp chúng tôi bố trí được 2 bàn khám, rút ngắn thời gian chờ đợi và đáp ứng tốt việc cấp phát thuốc định kỳ cho người cao tuổi. Chỉ tính riêng trong tháng vừa qua, Trạm đã tiếp nhận khám cho gần 700 lượt bệnh nhân.

Tính từ đầu năm đến nay, tỷ lệ số lượt khám chữa bệnh BHYT tại Trạm đã đạt và vượt chỉ tiêu 20% trên tổng số lượt khám của toàn dân theo định hướng của Nghị quyết 72.”

Tại phường An Nhơn, việc triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW được gắn liền với yêu cầu đổi mới hoạt động của Trạm Y tế, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi ngay tại địa phương.

UBND phường quan tâm chỉ đạo đơn vị triển khai các nhiệm vụ theo kế hoạch, tổ chức tốt công tác phòng, chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng và thực hiện các chương trình y tế cộng đồng.

Bà Nguyễn Thị Hữu Tân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường An Nhơn

Trao đổi về định hướng triển khai tại địa bàn, bà Nguyễn Thị Hữu Tân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường An Nhơn nhấn mạnh: “Điểm đột phá quan trọng nhất của Nghị quyết 72-NQ/TW là thay đổi tư duy từ tập trung chủ yếu vào khám, chữa bệnh sang chủ động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện cho người dân.

Đối với tuyến y tế gần dân nhất, yêu cầu đặt ra không chỉ là thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, mà mỗi cán bộ y tế còn phải chủ động tiếp cận cộng đồng, nắm bắt nhu cầu của bà con để giúp người dân được chăm sóc sức khỏe thuận lợi, liên tục, công bằng và chất lượng ngay từ cơ sở.”

Dù công tác y tế ban đầu được duy trì ổn định, lãnh đạo UBND phường An Nhơn cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn nội tại về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí.

Việc duy trì chất lượng chuyên môn đồng đều giữa các điểm trạm và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số đòi hỏi sự quan tâm đầu tư thường xuyên của các cấp, các ngành trong thời gian tới.

Tại phường Bình Định, chính quyền tạo bước đột phá khi ban hành Kế hoạch số 170/KH-UBND, lựa chọn hướng tiếp cận gắn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế với chuyển đổi số và phát huy tiềm năng y học cổ truyền.

Ông Võ Tiến Sĩ - Phó Chủ tịch UBND phường Bình Định

Ông Võ Tiến Sĩ - Phó Chủ tịch UBND phường Bình Định, cho biết: "Thông qua Kế hoạch số 170/KH-UBND, phường Bình Định đã triển khai "Chiến dịch 100 ngày" liên thông dữ liệu khám chữa bệnh lên ứng dụng VNeID, tổ chức khám sàng lọc miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi, học sinh và hoàn tất các thủ tục để tổ chức khám định kỳ cho người cao tuổi".

Địa phương còn giao các bộ phận chuyên môn rà soát tiềm năng đất đai, khí hậu để đề xuất phát triển vùng trồng dược liệu quý theo nguyên tắc GACP, gắn với chuỗi giá trị sản phẩm OCOP.

Phương án di dời Trạm Y tế đến cơ sở mới tại số 544 đường Trần Phú cũng được triển khai nhằm tạo không gian thuận lợi hơn cho hoạt động khám, chữa bệnh.

Y tế cơ sở đang dần khẳng định vai trò là tuyến đầu trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những cách làm khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung cho thấy tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW đang từng bước được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực.

Từ chủ động phòng dịch, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh đến ứng dụng công nghệ và mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, y tế cơ sở đang dần khẳng định vai trò là tuyến đầu trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Niềm tin từ những hành trình đổi thay

Mọi quyết sách y tế chỉ thực sự hoàn thành sứ mệnh khi nhận được sự đồng thuận và đem lại sự hài lòng cho người dân. Khảo sát thực tế tại các trạm y tế xã, phường phía Đông Gia Lai, điều dễ nhận thấy nhất là niềm tin lan tỏa từ những người bệnh trực tiếp thụ hưởng dịch vụ.

Ngồi trong khuôn viên khang trang của Trạm y tế phường An Nhơn, ông Trần Quốc Dũng (80 tuổi), một cựu cán bộ xã trước đây, phấn khởi chia sẻ về sự thay đổi của cơ sở hạ tầng y tế tuyến đầu: “Tôi khám bệnh ở đây hơn 10 năm rồi. Trạm cũ trước đây xuống cấp lắm, nhưng nay được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng mới rất đồng bộ, sạch sẽ.

Đến khám có bảo hiểm y tế chi trả, thuốc men được cấp phát đầy đủ, nhanh chóng. Cơ sở vật chất tốt thế này giúp những người già như chúng tôi yên tâm lắm, dân phấn khởi vô cùng”.

Ông Trần Quốc Dũng (80 tuổi) và bà Lê Thị Kim Hương (84 tuổi) rất yên tâm và phấn khởi khi được chăm sóc sức khỏe tại Trạm Y tế P. An Nhơn

Sự đổi thay không chỉ đến từ những viên gạch, mảng tường mới, mà sâu sắc hơn là sự chuyển biến trong y đức và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ thầy thuốc cơ sở. Bà Lê Thị Kim Hương (84 tuổi), một bệnh nhân điều trị bệnh dạ dày mạn tính tại Trạm y tế phường An Nhơn, bộc bạch: “Tháng nào tôi cũng ra trạm y tế khám và lấy thuốc.

Các bác sĩ ở đây quý dân lắm, họ hỏi han tận tình, hướng dẫn dùng thuốc rất cẩn thận, rõ ràng chứ không hề có thái độ gắt gỏng hay quan liêu. Hỏi gì họ cũng vui vẻ trả lời làm bà con ai đi khám về cũng thấy thoải mái trong lòng”.

Đồng quan điểm với bà Hương, ông Nguyễn Văn Lý (82 tuổi), người đang được quản lý điều trị bệnh tim mạch tại Trạm Y tế xã An Nhơn Tây, khẳng định y tế cơ sở nay đã thực sự là điểm tựa an toàn cho nhân dân: “Từ khâu tiếp đón, tư vấn y tế cho đến vệ sinh môi trường tại trạm đều được thực hiện rất chu đáo.

Quy trình khám bệnh giờ nhanh gọn, thuốc men bảo đảm đầy đủ theo danh mục. Bản thân tôi đánh giá chất lượng phục vụ tại trạm y tế xã hiện nay rất tốt, đáp ứng được lòng mong mỏi của bà con địa phương”.

Ông Nguyễn Văn Lý và người dân địa phương đến khám, chữa bệnh tại Trạm Y tế xã An Nhơn Tây đều nhận định nơi đây là điểm tựa an toàn để chăm sóc sức khỏe

Có thể thấy, những bước chuyển mình trong việc thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW tại các xã, phường tỉnh Gia Lai không chỉ nâng cao chất lượng sống cho người dân mà còn củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.

Dù thực tế vẫn cần tiếp tục đầu tư sâu hơn nữa về nguồn nhân lực chuyên sâu và trang thiết bị công nghệ cao, nhưng những chuyển biến thực tiễn hôm nay đã cho thấy một hướng đi hoàn toàn đúng đắn, xây dựng nền tảng y tế nước nhà vững chắc từ gốc rễ.