Luật yêu cầu phải giữ nguyên hiện trường sau khi gây ra tai nạn

Theo thông tin được báo chí đăng tải ngày 7/10, một vụ tai nạn xảy ra lúc rạng sáng tại Phú Thọ khiến người đi xe máy bị thương nặng. Sau đó, tài xế ô tô được cho là đã đưa xe đi sửa, với dấu hiệu nhằm “xóa dấu vết”.

Tuy nhiên, đây mới là thông tin được phản ánh; việc tài xế có cố ý xóa dấu vết hay không cần được cơ quan chức năng xác minh, kết luận.

Về pháp luật, Điều 80 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người điều khiển phương tiện gây tai nạn có trách nhiệm dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc UBND nơi gần nhất.

Người gây tai nạn cũng phải ở lại hiện trường cho đến khi cơ quan Công an đến, trừ một số trường hợp đặc biệt như phải đi cấp cứu hoặc đưa người bị nạn đi cấp cứu; khi đó vẫn phải trình báo ngay cơ quan có thẩm quyền.

Đáng chú ý, khoản 3 Điều 80 còn quy định phương tiện liên quan đến tai nạn chỉ được sử dụng để đưa nạn nhân đi cấp cứu trong trường hợp không có phương tiện khác, đồng thời phải xác định vị trí phương tiện, vị trí nạn nhân và không được làm thay đổi, mất dấu vết liên quan đến vụ tai nạn.

Như vậy, nếu sau tai nạn, tài xế tự ý đưa xe đi sửa trước khi cơ quan chức năng kiểm tra, việc này có thể làm thay đổi tình trạng phương tiện và ảnh hưởng đến quá trình xác minh dấu vết.

“Xóa dấu vết” có đồng nghĩa với phạm tội?

Không phải cứ đưa xe đi sửa sau tai nạn là đương nhiên bị xử lý hình sự.

Cơ quan chức năng phải làm rõ nhiều yếu tố: nguyên nhân tai nạn, lỗi của từng người, mức độ thương tích của nạn nhân, tài sản thiệt hại, hành vi của tài xế sau tai nạn và việc sửa chữa phương tiện có nhằm mục đích che giấu hành vi vi phạm hay không.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 cũng nghiêm cấm hành vi bỏ trốn sau khi gây tai nạn để trốn tránh trách nhiệm, cố ý không cứu giúp người bị nạn; đồng thời cấm không khai báo, khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm.

Đặc biệt, quá trình điều tra tai nạn giao thông có thể bao gồm việc khám nghiệm hiện trường, phương tiện, thu thập dữ liệu, tạm giữ phương tiện, kiểm tra dấu vết, giám định chuyên môn và dựng lại hiện trường.

Điều này cho thấy tình trạng của phương tiện sau tai nạn có thể là một nguồn chứng cứ quan trọng để xác định diễn biến vụ việc.

Có thể bị xử lý hình sự nếu đủ căn cứ

Theo Điều 260 Bộ luật Hình sự, người tham gia giao thông vi phạm quy định về an toàn giao thông và gây thiệt hại cho người khác có thể bị xử lý hình sự nếu hậu quả đạt các mức luật định, chẳng hạn làm chết người hoặc gây thương tích, tổn hại sức khỏe ở mức luật định. Khung cơ bản có thể là phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 1-5 năm.

Đáng chú ý, trường hợp “bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn” là tình tiết thuộc khung hình phạt nghiêm khắc hơn của Điều 260, với mức phạt tù từ 3-10 năm.

Do đó, nếu cơ quan điều tra xác định người điều khiển phương tiện vừa có hành vi vi phạm quy định an toàn giao thông, vừa bỏ chạy nhằm trốn tránh trách nhiệm và hậu quả vụ tai nạn đáp ứng điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự, người này có thể phải đối diện trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự.

Không chỉ trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp chưa đủ căn cứ xử lý hình sự, hành vi vi phạm quy định về giải quyết tai nạn giao thông vẫn có thể bị xử phạt hành chính.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô gây tai nạn nhưng không dừng ngay phương tiện, không giữ nguyên hiện trường, không trợ giúp người bị nạn, không ở lại hiện trường hoặc không trình báo ngay với cơ quan có thẩm quyền có thể bị xử phạt hành chính.

Ngoài ra, theo Điều 83 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người gây tai nạn tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định pháp luật.

Vì vậy, trong vụ việc tại Phú Thọ, vấn đề cần cơ quan chức năng làm rõ không chỉ là “tài xế có đưa xe đi sửa hay không”, mà quan trọng hơn là việc này diễn ra vào thời điểm nào, trước hay sau khi báo cơ quan chức năng, phương tiện có được khám nghiệm hay chưa và việc sửa chữa có làm thay đổi hoặc mất dấu vết của vụ tai nạn hay không.

Đây sẽ là những căn cứ quan trọng để đánh giá chính xác trách nhiệm pháp lý của người điều khiển phương tiện.