Trình bày Tờ trình định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết việc sửa đổi, bổ sung luật lần này nhằm tạo chính sách phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp.

Dự thảo luật bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở cùng chính sách pháp luật tương ứng, gồm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung hẳn một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, quy định cụ thể đối tượng được thuê, hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước hoặc vốn ngoài nhà nước, đất và yêu cầu đối với dự án, thủ tục đầu tư, cùng chính sách ưu đãi cho chủ đầu tư dự án bằng vốn tư nhân.

Về sở hữu nhà ở, dự thảo bổ sung loại hình chung cư có thời hạn, quy định việc xác lập quyền sở hữu tài sản của người dân và cách xử lý khi nhà chung cư thuộc diện bị phá dỡ.

Bên cạnh đó, luật cũng bổ sung loại hình và chính sách ưu đãi để phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, cùng quy định về đối tượng được mua loại hình này.

Một điểm mới khác là quy định về phát triển, quản lý, vận hành nhà có mục đích lưu trú gồm: căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, căn hộ kết hợp văn phòng, nhà thương mại liền kề và các loại hình tương tự, nhằm bảo đảm sử dụng đúng mục đích.

Dự thảo luật cũng đề xuất mô hình thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ của Ban quản trị nhà chung cư, nhằm nâng cao chất lượng quản lý và giảm tải khối lượng công việc cho Ban quản trị.

Đồng thời, dự thảo đã rà soát, lược bỏ một số nội dung: quy định hành vi nghiêm cấm trùng lắp với các luật liên quan, quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài; bỏ quy định Ngân hàng Chính sách xã hội cho chủ đầu tư vay ưu đãi để xây nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhằm phù hợp với hoạt động tín dụng của ngân hàng này.

Dự thảo luật cũng phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương, với 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương.

Trình bày báo cáo tóm tắt ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan này cùng các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi). Ông cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung cơ chế kiểm soát đối với hoạt động của Ban quản trị nhà chung cư, để tháo gỡ những khó khăn, bất cập từ thực tiễn.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị nghiên cứu, làm rõ cơ chế, chính sách gắn với từng loại nhà ở theo định hướng mới, bảo đảm phân định rõ từng loại hình như nhà ở xã hội, nhà ở thuê mua trả góp...

Ông cũng lưu ý cần rà soát các quy định về phát triển nhà ở, tránh tình trạng chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư dàn trải, thiếu trọng tâm.