Lợi nhuận gộp tăng vọt nhưng lợi nhuận ròng đi ngang

Báo cáo tài chính hợp nhất quý III năm 2026 của Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (mã chứng khoán PVS, PTSC) cho thấy doanh thu thuần đạt 10.579,1 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Việc kiểm soát tốt giá vốn hàng bán khi khoản mục này chỉ tăng 6,1%, chạm mức 9.560,8 tỷ đồng, đã giúp lợi nhuận gộp của doanh nghiệp đạt 1.018,3 tỷ đồng, tăng tới 64,1% so với mức 620,7 tỷ đồng của quý III năm ngoái. Điểm sáng lớn nhất trong bức tranh kinh doanh kỳ này là biên lợi nhuận gộp đã được cải thiện rõ rệt, vươn lên mức khoảng 9,6% so với con số khiêm tốn 6,4% của cùng kỳ.

Dù biên lợi nhuận gộp khởi sắc, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp lại bị kìm hãm bởi những biến động từ các hoạt động ngoài cốt lõi. Cụ thể, doanh thu hoạt động tài chính giảm sâu 46,5%, lùi về mức 125,2 tỷ đồng. Ngược lại, chi phí tài chính lại vọt lên từ 29,8 tỷ đồng lên 86,5 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 190,6%. Đóng góp lớn vào đà tăng này là chi phí lãi vay với mức 25,4 tỷ đồng, cao hơn 47,8% so với cùng kỳ. Cùng với đó, phần lãi ghi nhận từ các công ty liên doanh liên kết cũng giảm 54,2%, chỉ còn 98 tỷ đồng. Hàng loạt lực cản này đã khiến lợi nhuận sau thuế quý III của PTSC chỉ đạt 340,9 tỷ đồng, nhích nhẹ 2% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ ghi nhận 315,2 tỷ đồng, giảm nhẹ 2,7%.

Bất chấp kết quả đi ngang trong quý III, lũy kế 9 tháng đầu năm 2026 của doanh nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực nhờ lực đỡ từ các quý trước. Tổng doanh thu thuần 9 tháng đạt 27.852,3 tỷ đồng, cao hơn 21,1% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế lũy kế vươn lên mức 1.343,6 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 42%. Trong đó, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đóng góp 1.261,9 tỷ đồng, tăng 24,8%.

Nợ vay ngắn và dài hạn tăng vọt, quy mô tài sản vượt 44.000 tỷ đồng

Quy mô bảng cân đối kế toán của PTSC tiếp tục xu hướng mở rộng. Tại thời điểm kết thúc quý III, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 44.127,7 tỷ đồng, tăng 13,8% so với đầu năm. Dòng tiền kinh doanh chứng kiến sự dịch chuyển đáng kể khi lượng tiền và các khoản tương đương tiền giảm 2.023,4 tỷ đồng, xuống còn 9.561,8 tỷ đồng. Dòng vốn này được chuyển dịch sang các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, đẩy giá trị khoản mục này tăng mạnh 82,3% lên 7.899 tỷ đồng. Ở các khoản mục khác, các khoản phải thu ngắn hạn phình to lên mức 11.280,4 tỷ đồng, tăng 52% tương ứng mức tăng 3.861,4 tỷ đồng so với đầu năm. Hàng tồn kho được kiểm soát tốt khi giảm 12,3%, lùi về mốc 2.834 tỷ đồng.

Phía bên kia bảng kế toán, cơ cấu nguồn vốn đang cho thấy sự gia tăng rõ rệt của đòn bẩy tài chính. Tổng nợ phải trả tính đến cuối tháng 9 chạm mức 27.237,3 tỷ đồng, tăng xấp xỉ 20% so với số liệu đầu năm. Đặc biệt, khối nợ vay của doanh nghiệp chứng kiến tốc độ tăng trưởng rất nhanh ở cả hai kỳ hạn. Dư nợ vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn ghi nhận mức 416,8 tỷ đồng, tăng tới 120%. Dư nợ vay dài hạn cũng tăng vọt 74,9%, chạm mốc 1.359,9 tỷ đồng. Sự gia tăng khối lượng nợ vay này chính là nguyên nhân trực tiếp kéo theo sự phình to của chi phí lãi vay và chi phí tài chính được phản ánh trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh quý III vừa qua.