Đề xuất bổ sung dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) vào Chương trình lập pháp 2026. (Ảnh minh họa AI)

Chính phủ đã chính thức thông qua đề nghị bổ sung dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) vào Chương trình lập pháp năm 2026. Bộ Y tế được giao trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai xây dựng dự thảo theo đúng quy định pháp luật. Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ thay mặt Chính phủ ký Tờ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội để đề xuất đưa dự án luật này vào chương trình thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Việc sửa đổi đạo luật này được đánh giá là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn sau 15 năm thi hành. Theo Bộ Y tế, dù đã đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước trong thời gian dài nhưng hiện nay nhiều quy định không còn phù hợp, tạo ra vướng mắc cho doanh nghiệp và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng. Một trong những bất cập lớn nhất là sự thiếu đồng bộ giữa các luật hiện hành như Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa và các quy định về xử phạt hàng giả, hàng kém chất lượng.

Thực tế cho thấy hệ thống quản lý hiện tại chưa kiểm soát triệt để chất lượng thực phẩm, nhất là phân khúc thực phẩm chức năng trong quá trình sản xuất và lưu thông. Mô hình tổ chức bộ máy quản lý về an toàn thực phẩm trên toàn quốc vẫn chưa đảm bảo tính tinh gọn, thống nhất và tương xứng với nhiệm vụ thực tế. Tình trạng sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng quy mô lớn vẫn diễn ra gây bức xúc dư luận, trong khi cơ quan quản lý lại thiếu cơ chế thu hồi giấy chứng nhận hoặc tạm dừng dịch vụ công đối với các đơn vị vi phạm.

Dự thảo luật mới dự kiến sẽ bổ sung các thẩm quyền quan trọng cho Chính phủ như quy định tạm dừng tiếp nhận hồ sơ công bố tiêu chuẩn khi phát hiện sai phạm. Các quy định về hồ sơ, trình tự thủ tục chỉ định cơ sở kiểm nghiệm cũng sẽ được cụ thể hóa để nâng cao năng lực giám sát. Điểm mới đáng chú ý là yêu cầu tổ chức, cá nhân phải kiểm nghiệm cả chỉ tiêu chất lượng bên cạnh các chỉ tiêu an toàn khi đăng ký lưu hành sản phẩm và thực hiện thủ tục gia hạn.

Mục tiêu cốt lõi của việc sửa đổi lần này là xác định rõ và đề cao trách nhiệm của cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp. Việc tăng cường công tác hậu kiểm sẽ giúp nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và phân cấp phân quyền. Việc xây dựng Luật An toàn thực phẩm sửa đổi dựa trên quan điểm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chăm sóc sức khỏe nhân dân, đảm bảo tính hợp hiến và tiệm cận với các thông lệ quốc tế mà Việt Nam là thành viên.