Ngày 9/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn tất kết luận điều tra và đề nghị truy tố 57 bị can trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương và một số đơn vị liên quan.

Các bị can bị đề nghị truy tố về nhiều tội danh như: Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, cùng các hành vi liên quan đến ma túy và đánh bạc.

Trong số này có nhiều bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, cùng một số cán bộ thuộc cơ quan công an và viện kiểm sát.

Theo kết luận điều tra, Nguyễn Thị Mai Anh được xác định là một trong những người giữ vai trò trung tâm của vụ án.

Bị can này bị đề nghị truy tố về các tội Đưa hối lộ và Môi giới hối lộ. Chồng của Mai Anh là Lê Văn Đông cũng bị đề nghị truy tố trong vụ án với các hành vi liên quan đến ma túy.

Quá trình điều tra xác định, Mai Anh và Đông đều không mắc bệnh tâm thần, vẫn đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi.

Tuy nhiên, lợi dụng những bất cập trong công tác giám định pháp y tâm thần, hai người cùng nhiều đối tượng khác đã cố tình giả các biểu hiện bệnh lý như la hét, tuyệt thực, tự gây thương tích, nói nhảm, mất ngủ, đập phá... để được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm giám định.

Cơ quan điều tra đánh giá việc giám định pháp y tâm thần hiện chủ yếu dựa trên quá trình theo dõi lâm sàng, nhận định của giám định viên và các tài liệu liên quan, trong khi quy trình vẫn còn những khoảng trống.

Chính điều này đã bị các đối tượng lợi dụng nhằm được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc, trì hoãn thi hành án, được trừ thời gian chữa bệnh vào thời gian chấp hành án hoặc tìm cơ hội bỏ trốn để tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội.

Đáng chú ý, kết luận điều tra còn cho rằng nhiều đối tượng đã biến chính nơi chữa bệnh bắt buộc tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương và Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 thành địa điểm che giấu hoạt động phạm pháp. Không ít trường hợp dù đang trong diện chữa bệnh bắt buộc vẫn tự do đi lại, sinh hoạt bình thường, thậm chí tiếp tục phạm tội mới.

Để duy trì "lá chắn" là hồ sơ bệnh án tâm thần, từ năm 2021 đến trước thời điểm bị phát hiện, Nguyễn Thị Mai Anh nhiều lần tổ chức các chuyến du lịch, nghỉ dưỡng cho cán bộ, nhân viên của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Chi phí mỗi chuyến đi được Mai Anh thanh toán với giá trị khác nhau và được cơ quan điều tra xác định là một phần lợi ích vật chất dùng để hối lộ.

Ngoài các chuyến nghỉ dưỡng, Mai Anh còn bị cáo buộc thường xuyên đưa tiền cho cán bộ, nhân viên của viện theo từng tháng, vào các dịp lễ, Tết hoặc mỗi lần có nhu cầu được ra ngoài, cũng như hỗ trợ các bệnh nhân khác xuất viện trái quy định.

Kết quả điều tra còn thể hiện Mai Anh đã chi tiền để được bố trí phòng riêng có điều hòa, đưa hai con nhỏ cùng người giúp việc vào sinh hoạt trong khu điều trị bắt buộc.

Đồng thời, bị can còn tác động bằng tiền nhằm khiến kết luận giám định không khách quan.

Cơ quan điều tra xác định tổng số tiền Mai Anh bị cáo buộc dùng để đưa hối lộ lên tới hơn 1,3 tỷ đồng, chưa kể nhiều khoản quà tặng khác dành cho những người có chức vụ, quyền hạn.

Không chỉ trực tiếp đưa hối lộ, Mai Anh còn bị cáo buộc làm trung gian nhận tiền của nhiều trường hợp khác rồi chuyển cho các bác sĩ để làm sai lệch kết quả giám định, giúp người bình thường được xác định mắc bệnh tâm thần.

Theo kết luận điều tra, số tiền dùng để môi giới hối lộ trong các vụ việc này lên tới hơn 3,8 tỷ đồng, trong đó Mai Anh được cho là đã hưởng lợi gần 3,2 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra nhận định việc lợi dụng những sơ hở trong công tác giám định pháp y tâm thần đã tạo điều kiện để nhiều đối tượng phạm tội né tránh xử lý, kéo dài thời gian thi hành án và tiếp tục thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Vụ án đang được xử lý theo quy định.