Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 2154/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Nâng cao hiệu quả sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao, không gian công cộng phục vụ rèn luyện sức khỏe cho nhân dân; đẩy mạnh phong trào toàn dân chủ động chăm sóc sức khỏe, xây dựng văn hóa sức khỏe trong nhân dân”.

Đề án được thực hiện trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu là hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao và không gian công cộng phục vụ tập luyện, rèn luyện sức khỏe của nhân dân, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến cơ chế tổ chức, quản lý, vận hành và công năng khai thác, sử dụng, gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Các khu vực ven biển, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn được ưu tiên. Đề án hướng tới huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, khai thác và kết nối dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, phát triển sâu rộng phong trào thể dục, thể thao quần chúng và thể thao học đường, từng bước xây dựng quốc gia vận động thông qua vận động thể chất thường xuyên, khoa học, dinh dưỡng hợp lý, chủ động kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật.

Về thiết chế văn hóa, thể thao, đến năm 2030, Đề án phấn đấu 100% đơn vị hành chính cấp tỉnh có đủ ba loại hình thiết chế văn hóa cơ bản gồm trung tâm văn hóa - nghệ thuật, bảo tàng và thư viện, bảo đảm đồng bộ, hiện đại, gắn với chuyển đổi số và mô hình quản trị hiệu quả. 80% đơn vị cấp tỉnh có đủ ba công trình thể thao cơ bản là nhà thi đấu, sân vận động và bể bơi đáp ứng tiêu chí, tiêu chuẩn quy định.

Ở cấp cơ sở, 100% đơn vị hành chính cấp xã có thiết chế văn hóa, thể thao đạt chuẩn, 90% thiết chế cơ sở hoạt động thường xuyên, hiệu quả; hầu hết thôn, tổ dân phố, khu dân cư, khu đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế có ít nhất một thiết chế thể thao hoặc một điểm tập luyện thể dục, thể thao công cộng.

Phấn đấu mỗi người dân lựa chọn ít nhất 01 môn thể thao

Về phong trào rèn luyện thể thao, Đề án đặt mục tiêu tỷ lệ người tập luyện thường xuyên đạt trên 58% dân số ở khu vực đồng bằng và trên 32% ở khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới. Tỷ lệ hộ gia đình thể thao tương ứng đạt trên 35% và trên 20%.

Trên 90% học sinh, sinh viên và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, sức khỏe theo quy định, hầu hết đơn vị cấp xã và các thôn, tổ dân phố, khu dân cư có câu lạc bộ thể thao cơ sở.

Mỗi người dân được khuyến khích lựa chọn ít nhất một môn thể thao hoặc một hình thức tập luyện phù hợp với độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, tình trạng sức khỏe và đặc thù vùng miền; đa dạng hóa hình thức tập luyện theo cá nhân, gia đình, nhóm và cộng đồng, kết hợp vận động hằng ngày với tập luyện có kế hoạch để hình thành thói quen bền vững.

Về văn hóa sức khỏe, Đề án phấn đấu bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân và phát triển các loại hình bảo hiểm sức khỏe. Hằng năm, trên 90% thanh niên đô thị, 80% thanh niên nông thôn và 70% thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn được tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo văn hóa, thể dục, thể thao và sinh hoạt cộng đồng.

Trên 70% thanh niên được tiếp cận kiến thức, kỹ năng về xây dựng gia đình hạnh phúc, phát triển bền vững và phòng ngừa, ứng phó bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới.

Đến năm 2045, tầm vóc thanh niên Việt Nam đạt mức cao trong khu vực

Đến năm 2045, Đề án phấn đấu 100% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở đạt chuẩn; 100% đơn vị cấp tỉnh có đủ ba công trình thể thao cơ bản; 100% trường học phổ thông có công trình thể thao.

Trên 95% học sinh, sinh viên và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, sức khỏe, tầm vóc thanh niên Việt Nam đạt mức cao trong khu vực.

Học sinh, sinh viên được hình thành nền tảng thể chất và văn hóa rèn luyện sức khỏe suốt đời, gắn với giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ, trong đó “thói quen vận động suốt đời” là tiêu chí cốt lõi đánh giá việc thực hiện văn hóa sức khỏe trong nhà trường.

Chỉ số sức khỏe của người dân và chỉ số bao phủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu được đặt mục tiêu ngang tầm các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Để đạt các mục tiêu trên, Đề án đưa ra 5 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật: rà soát cơ chế quản lý, khai thác, vận hành thiết chế phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; sắp xếp, nâng cấp thiết chế đáp ứng quy mô đơn vị hành chính sau sáp nhập; hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công và tiêu chí đánh giá hiệu quả; xây dựng bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao.

Thứ hai là nâng cao hiệu quả phong trào toàn dân chủ động chăm sóc sức khỏe, xây dựng văn hóa sức khỏe.

Đề án yêu cầu tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tổ chức Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”, lấy nâng cao sức khỏe nhân dân làm mục tiêu trung tâm, gắn với phong trào “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”.

Các mô hình chăm sóc sức khỏe và tập luyện tại gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp, khu dân cư được hoàn thiện và nhân rộng, cùng các mô hình “Không gian công cộng vì sức khỏe”, “Công viên sức khỏe”, “Không gian vận động”, câu lạc bộ thể thao cộng đồng, không gian sáng tạo, sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật kết hợp chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Thứ ba là nâng cao hiệu quả sử dụng thiết chế văn hóa, thể thao và không gian công cộng.

Các địa phương rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp quy hoạch, ưu tiên khai thác hiệu quả cơ sở vật chất hiện có, đổi mới phương thức tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, vui chơi giải trí, câu lạc bộ để thu hút đông đảo người dân.

Hoạt động văn hóa, thể thao ở miền núi, hải đảo, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn được ưu tiên hỗ trợ; các không gian công cộng như công viên, khu tập luyện ngoài trời được bố trí gần các cụm trường học để học sinh, sinh viên thuận lợi tập luyện.

Thứ tư là phát triển thể thao học đường, hình thành nền tảng văn hóa sức khỏe suốt đời. Ngành giáo dục và đào tạo tăng cường phối hợp với ngành y tế, văn hóa, thể thao trong giáo dục thể chất, hoạt động thể dục, thể thao gắn với dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc sức khỏe học đường và phát triển thể lực, tầm vóc học sinh, sinh viên; đổi mới giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong trường học, phát huy vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Thứ năm là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Đề án chú trọng xây dựng văn hóa sức khỏe thành nếp sống quen thuộc, khuyến khích cách làm sáng tạo phù hợp tập quán vùng miền, sử dụng nền tảng số và mạng xã hội để phổ biến kiến thức về dinh dưỡng, vận động thể chất, chăm sóc sức khỏe.

Việc ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển các nền tảng số hỗ trợ người dân theo dõi, cải thiện sức khỏe toàn diện về thể chất, dinh dưỡng và tinh thần sẽ từng bước hình thành hệ sinh thái “công dân sức khỏe số”, phục vụ công tác theo dõi, đánh giá và hoạch định chính sách về sức khỏe nhân dân.