Tin90p.com - Đắk Lắk thu hơn 1,3 tỷ USD từ xuất khẩu cà phê, cảnh báo nguy cơ thiếu nước vụ tới

Đăng lúc: 2026-11-19 16:22:00 | Bởi: admin | Lượt xem: 7 | Chuyên mục: Pháp luật

Đắk Lắk lập kỷ lục mới về cà phê, nhưng đối mặt nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng vụ tới. Tỉnh siết liên kết sản xuất, truy xuất nguồn gốc và thúc đẩy chế biến sâu để nâng giá trị nông sản.

Chiều 18/11, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị tổng kết sản xuất trồng trọt, bảo vệ thực vật năm 2026 và niên vụ cà phê 2025-2026; đồng thời triển khai phương hướng, nhiệm vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2026-2027.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, tổng diện tích cây trồng năm 2026 ước đạt 853.356 ha, vượt kế hoạch đề ra. Trong đó, sản lượng lúa đạt hơn 1,34 triệu tấn. Cây cà phê có diện tích khoảng 217.700 ha, sản lượng ước đạt 617.500 tấn, tăng hơn 36.600 tấn so với năm trước. Đáng chú ý, sản lượng sầu riêng tăng gần 98.000 tấn, đạt khoảng 544.000 tấn trên tổng diện tích 42.050 ha.

Xuất khẩu cà phê tăng mạnh về lượng, chế biến sâu còn nhiều dư địa

Riêng niên vụ cà phê 2025-2026, nông dân Đắk Lắk thu hoạch hơn 580.800 tấn cà phê nhân, tăng gần 16.800 tấn so với niên vụ trước. Năng suất bình quân đạt 2,86 tấn/ha. Kết quả này có được nhờ điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi, nhiều diện tích cà phê tái canh bắt đầu cho thu hoạch và người dân tăng cường đầu tư chăm sóc vườn cây.

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại hội nghị. Ảnh: V.L

Trong niên vụ, Đắk Lắk xuất khẩu hơn 290.500 tấn cà phê, tăng 38,3% về sản lượng so với niên vụ trước. Kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,316 tỷ USD, tăng 12,3%.

Tuy nhiên, giá xuất khẩu cà phê nhân bình quân chỉ đạt 4.659 USD/tấn, giảm 904 USD/tấn so với niên vụ trước. Giá thu mua trong nước cũng có xu hướng giảm, bình quân đạt 96.818 đồng/kg cà phê nhân xô, thấp hơn 18,1%.

Xét về cơ cấu sản phẩm, cà phê nhân vẫn chiếm tỷ trọng chủ yếu với kim ngạch hơn 1,112 tỷ USD. Trong khi đó, cà phê hòa tan mang về gần 204,6 triệu USD, cho thấy tiềm năng gia tăng giá trị từ chế biến sâu.

Hiện toàn tỉnh có hơn 350 cơ sở chế biến cà phê, trong đó 17 cơ sở chế biến cà phê hòa tan. Tuy nhiên, phần lớn cơ sở hoạt động ở quy mô vừa và nhỏ, công nghệ chưa đồng bộ, năng lực chế biến sâu chưa tương xứng với tiềm năng và sản lượng nguyên liệu của địa phương.

Tại hội nghị, đại diện Công ty TNHH Cà phê Ngon cho biết doanh nghiệp đã đầu tư khoảng 140 triệu USD, nâng công suất thiết kế lên 36.000 tấn cà phê hòa tan mỗi năm. Sản phẩm của công ty hiện được xuất khẩu đến hơn 80 quốc gia.

Để phát triển ngành cà phê theo hướng gia tăng giá trị, doanh nghiệp kiến nghị tỉnh tiếp tục hỗ trợ kết nối giữa doanh nghiệp với người trồng cà phê, khuyến khích đổi mới công nghệ, đào tạo nhân lực kỹ thuật và phát triển hệ thống logistics phục vụ sản xuất, chế biến, xuất khẩu.

Một trong những hạn chế lớn hiện nay là liên kết giữa người trồng, cơ sở thu mua và doanh nghiệp chế biến chưa chặt chẽ. Gần 90% diện tích cà phê của tỉnh do nông dân tự trồng, chăm sóc và quản lý. Tình trạng thu hái quả xanh vẫn còn xảy ra; công đoạn sơ chế, phơi sấy và bảo quản sau thu hoạch ở nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn yêu cầu ngành nông nghiệp tăng cường hướng dẫn người dân thu hái cà phê khi quả chín, cải thiện quy trình phơi sấy, bảo quản nhằm nâng cao chất lượng, phát triển cà phê chất lượng cao và cà phê đặc sản.

Với kỳ vọng bứt phá mạnh mẽ về giá trị, cà phê đang tiếp tục khẳng định vai trò động lực tăng trưởng kinh tế địa phương. Ảnh: Báo Đắk Lắk

Đối với những diện tích cà phê già cỗi, việc tái canh phải được tính toán đồng bộ về nguồn giống, vốn đầu tư và khả năng bảo đảm nguồn nước tưới. Tỉnh ưu tiên nâng cao năng suất, chất lượng trên diện tích hiện có, không khuyến khích mở rộng diện tích tự phát tại những khu vực thiếu nước.

Cảnh báo hàng chục nghìn hecta cây trồng có nguy cơ thiếu nước

Bên cạnh câu chuyện nâng cao giá trị ngành cà phê, nguy cơ thiếu nước trong sản xuất nông nghiệp vụ Đông Xuân 2026-2027 cũng là vấn đề được đặc biệt quan tâm tại hội nghị.

Theo kế hoạch, vụ Đông Xuân 2026-2027, Đắk Lắk dự kiến gieo trồng 132.000 ha cây hằng năm, trong đó có 75.000 ha lúa, phấn đấu đạt 635.000 tấn lương thực có hạt. Tuy nhiên, khả năng thực hiện kế hoạch phụ thuộc lớn vào tình hình nguồn nước tại từng khu vực, nhất là những địa bàn từng phải triển khai bơm chống hạn trong năm 2026.

Ông Lê Thanh Tú, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai tỉnh Đắk Lắk, cho biết toàn tỉnh hiện có 1.208 công trình thủy lợi, với tổng dung tích hồ chứa khoảng 900 triệu m³, phục vụ tưới cho hơn 206.000 ha cây trồng.

Trong năm 2026, tại khu vực phía Đông tỉnh, Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam đã phải tổ chức bơm chống hạn cho 3.750 ha, với kinh phí gần 2 tỷ đồng. Tại khu vực phía Tây, 15 công trình thủy lợi cũng phải triển khai các giải pháp chống hạn cho khoảng 908 ha cây trồng.

Đáng lo ngại, đến ngày 16/11, trong tổng số 253 hồ chứa do Công ty TNHH MTV Quản lý công trình thủy lợi Đắk Lắk quản lý, mới có 151 hồ đạt mực nước dâng bình thường, chiếm khoảng 60%. Tỷ lệ này thấp hơn mức khoảng 70% so với cùng kỳ những năm trước.

Theo dự báo, hiện tượng El Niño có thể tiếp tục duy trì cường độ mạnh, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong thời gian tới. Trong vụ Đông Xuân 2026-2027, khoảng 1.000-2.500 ha cây trồng hằng năm có nguy cơ thiếu nước tưới.

Đặc biệt, diện tích cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả có nguy cơ thiếu nước lên tới 68.000-100.000 ha, chủ yếu là cà phê, hồ tiêu và sầu riêng. Thời điểm nguy cơ thiếu nước gay gắt nhất dự kiến từ tháng 2 đến tháng 4/2027. Sang vụ Hè Thu, khoảng 20.000-40.000 ha cây trồng tiếp tục có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Trước tình hình này, ông Lê Thanh Tú đề xuất các địa phương cần rà soát, đánh giá khả năng cung cấp nước trước khi quyết định diện tích gieo trồng. Đối với những vùng sản xuất lúa thường xuyên thiếu nước, cần chủ động điều chỉnh lịch thời vụ hoặc chuyển đổi sang các loại cây trồng có nhu cầu nước thấp hơn.

Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương rà soát cơ cấu cây trồng, giống và lịch thời vụ phù hợp với điều kiện từng vùng. Khả năng bảo đảm nguồn nước phải được xác định là căn cứ quan trọng để bố trí diện tích sản xuất; kiên quyết không tổ chức xuống giống tại những khu vực chưa bảo đảm nước tưới.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cũng phải gắn với nhu cầu thị trường và khả năng tiêu thụ sản phẩm, tránh tình trạng sản xuất tự phát, thiếu định hướng.

Các đơn vị quản lý công trình thủy lợi được yêu cầu kiểm tra, sửa chữa công trình, nạo vét kênh mương nhằm hạn chế thất thoát nước; xây dựng lịch cấp nước phù hợp và chuẩn bị đầy đủ phương tiện, thiết bị phục vụ công tác chống hạn. Trong quá trình tích trữ, điều tiết nguồn nước, phải bảo đảm an toàn công trình và ưu tiên nước sinh hoạt cho người dân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan chuyên môn, đơn vị dự báo thường xuyên cập nhật tình hình nguồn nước, xác định những khu vực có nguy cơ thiếu nước để chủ động phương án ứng phó.

Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, mở rộng thị trường xuất khẩu

Cùng với nhiệm vụ tổ chức sản xuất và bảo đảm nguồn nước, UBND tỉnh Đắk Lắk cũng yêu cầu các ngành chức năng tập trung hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản xuất khẩu.

Niên vụ cà phê 2025-2026, nông dân trong tỉnh thu hoạch hơn 580.800 tấn cà phê nhân, tăng gần 16.800 tấn so với niên vụ trước. Ảnh: Báo Đắk Lắk

Theo đó, Sở Công Thương có trách nhiệm cung cấp thông tin thị trường, kết nối tiêu thụ và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cần đẩy nhanh việc số hóa dữ liệu vùng trồng, hướng dẫn người dân và doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đặc biệt, sau khi được cấp mã số vùng trồng, các đơn vị phải tiếp tục giám sát, cập nhật nhật ký sản xuất, bảo đảm quy trình canh tác và ngăn chặn tình trạng sử dụng mã số không đúng với vùng nguyên liệu đã đăng ký.

Với lợi thế về diện tích, sản lượng và vị thế của một trong những địa phương sản xuất cà phê trọng điểm cả nước, Đắk Lắk đang hướng tới phát triển ngành hàng theo chiều sâu, lấy chất lượng, chế biến và liên kết chuỗi làm nền tảng. Đây cũng là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị xuất khẩu, cải thiện thu nhập cho người trồng cà phê và phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.

Theo phapluatplus.baophapluat.vn