Miền Bắc bước vào giai đoạn giao mùa, số ca cúm A có xu hướng tăng, kéo theo nguy cơ biến chứng ở những nhóm dễ bị tổn thương. Các bác sĩ khuyến cáo người dân không chủ quan khi xuất hiện triệu chứng hô hấp, ngay cả khi người bệnh chỉ sốt nhẹ.

Ngày 12/10, một bé trai 10 tuổi được gia đình đưa đến Bệnh viện Nhi Trung ương sau một ngày sốt từng cơn, nhiệt độ lên tới 41 độ C nhưng uống thuốc không hạ. Trẻ còn ho có đờm, ngạt mũi nhiều. Kết quả xét nghiệm xác định bé mắc cúm A. Sau khi thăm khám, bác sĩ kê đơn điều trị ngoại trú và hướng dẫn gia đình chăm sóc dinh dưỡng để hỗ trợ trẻ hồi phục.

Cúm có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa, nhất là mùa thu - đông và đông - xuân. Sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm cùng môi trường đông người tại trường học, gia đình tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây lan.

Theo thống kê của Bệnh viện Nhi Trung ương, trong 5 tuần gần đây, số ca cúm A tại bệnh viện tăng hơn 7 lần. Số trẻ phải nhập viện cũng tăng từ 18 lên 124 ca.

Cảnh báo biến chứng thần kinh nguy hiểm ở trẻ mắc cúm A

Theo bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, phần lớn trẻ mắc cúm có thể hồi phục sau điều trị. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, gây viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương nhiều cơ quan.

Thời gian gần đây, bệnh viện tiếp nhận một số trẻ mắc cúm A gặp biến chứng nghiêm trọng, dù được điều trị tích cực vẫn không qua khỏi. Trong đó, các bác sĩ đặc biệt lưu ý nguy cơ bệnh não hoại tử cấp tính (ANE) - biến chứng thần kinh hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng.

ANE thường xuất hiện sau khi cơ thể nhiễm virus, trong đó cúm A là một tác nhân phổ biến được ghi nhận, đặc biệt tại các nước châu Á. Bệnh có thể tiến triển nhanh chỉ sau vài ngày trẻ xuất hiện những biểu hiện nhiễm virus như sốt cao, ho hoặc viêm đường hô hấp.

Trẻ mắc biến chứng này có thể đột ngột lơ mơ, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê hoặc tăng trương lực cơ. Nhóm thường gặp là trẻ nhỏ từ 2 đến 5 tuổi, lứa tuổi dễ xuất hiện co giật khi sốt cao.

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên mặc định co giật ở trẻ đang sốt chỉ là phản ứng thông thường. Nếu trẻ sốt cao kèm triệu chứng hô hấp, xuất hiện co giật hoặc thay đổi ý thức, gia đình cần đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.

Người cao tuổi mắc cúm A có thể suy hô hấp dù chỉ sốt nhẹ

Nguy cơ biến chứng không chỉ tập trung ở trẻ em. Người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính cũng có thể diễn tiến nặng khi nhiễm cúm A. Các bệnh viện Bạch Mai, Trung ương Quân đội 108 và Bệnh Nhiệt đới Trung ương đều ghi nhận số ca mắc tăng so với những tháng trước.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhiều bệnh nhân cúm A bị viêm phổi, suy hô hấp và phải điều trị tích cực. Đáng lưu ý, mức độ nghiêm trọng của bệnh không phải lúc nào cũng tương ứng với nhiệt độ cơ thể. Có trường hợp chỉ sốt nhẹ nhưng tổn thương phổi nặng.

Một trong những bệnh nhân này là ông H.X.T., 72 tuổi, ở Hà Nội, có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, đang dùng thuốc thường xuyên và từng bị tai biến mạch máu não.

Ngày 6/10, ông nhập viện trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy bệnh nhân dương tính với cúm A. Các bác sĩ xác định ông bị viêm phổi nặng, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí, phải hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40-50% để duy trì oxy máu.

Sau ba ngày điều trị cúm A, tình trạng nhiễm khuẩn và hỗ trợ hô hấp tích cực, bệnh nhân đã hết sốt, huyết động tương đối ổn định. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn nặng, ông chưa thể tự duy trì hô hấp hiệu quả và tiếp tục cần thở máy không xâm nhập với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.

Một trường hợp khác là ông P.V.T., ở Hà Nội, có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm và mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, ông bắt đầu ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, mệt mỏi và ăn uống kém. Bệnh nhân chỉ sốt nhẹ, khoảng 38 độ C, không có biểu hiện sốt cao rõ rệt. Tuy nhiên, tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng, khiến gia đình phải đưa ông đến cơ sở y tế gần nhà.

Sau khi được xác định mắc cúm A, bệnh nhân được hỗ trợ thở oxy qua mặt nạ có túi dự trữ rồi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Khi nhập viện, ông trong tình trạng kích thích, vật vã, thở nhanh, da và niêm mạc nhợt, phổi có nhiều ran bất thường. Các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và tiến hành hồi sức tích cực.

Dù được điều trị, tình trạng bệnh nhân tiếp tục xấu đi, xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện sau hồi sức tích cực.

Theo các bác sĩ, ở người mắc COPD, cúm A có thể làm tăng tình trạng viêm và tắc nghẽn đường thở, gây tổn thương phổi, giảm khả năng trao đổi khí và dẫn đến suy hô hấp nhanh. Vì vậy, người mắc bệnh phổi mạn tính cần đặc biệt chú ý khi có biểu hiện khó thở tăng dần, kể cả khi không sốt cao.