Vụ việc đặt ra vấn đề về trách nhiệm của người điều khiển phương tiện trong việc bảo đảm an toàn hàng hóa khi tham gia giao thông, kể cả khi hàng hóa đã được chằng buộc nhưng vẫn có nguy cơ rơi, đổ.

Chằng buộc hàng hóa không bảo đảm an toàn vẫn bị xử phạt

Theo thông tin báo chí đăng tải, tài xế V.C.T ở Đà Nẵng bị xử phạt 10 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe do chở gỗ keo có chằng buộc nhưng không bảo đảm an toàn, khiến gỗ đổ xuống đường. Sự việc may mắn không gây thiệt hại về người, song làm hư hỏng nhẹ một ô tô.

Vụ việc cho thấy, trong hoạt động vận tải, việc hàng hóa đã được chằng buộc không đồng nghĩa với việc người điều khiển phương tiện đương nhiên đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn.

Điều quan trọng là hàng hóa phải được xếp đặt, cố định chắc chắn, phù hợp với đặc tính, khối lượng và điều kiện vận chuyển, không để rơi, đổ trong quá trình lưu thông.

Theo điểm đ khoản 8 Điều 21 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, hành vi chở hàng hóa có chằng buộc nhưng không bảo đảm an toàn có thể bị phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô.

Như vậy, việc xử lý không chỉ căn cứ vào việc phương tiện có sử dụng dây chằng, thiết bị cố định hay không, mà còn phải xem xét hiệu quả thực tế của việc chằng buộc và mức độ bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định. Đây là cơ chế quản lý nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người điều khiển phương tiện, đồng thời tăng trách nhiệm đối với những hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông.

Trách nhiệm không dừng ở việc nộp phạt

Hàng hóa rơi, đổ xuống đường có thể khiến phương tiện phía sau không kịp xử lý, dẫn đến va chạm, ùn tắc hoặc gây nguy hiểm trực tiếp cho người đi xe máy.

Vì vậy, hậu quả của hành vi chằng buộc hàng hóa không an toàn không chỉ nằm ở vi phạm quy tắc giao thông mà còn có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý khác, tùy tính chất và mức độ thiệt hại.

Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, người có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Do đó, nếu hàng hóa rơi xuống đường gây hư hỏng phương tiện hoặc thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, người có trách nhiệm có thể phải bồi thường theo quy định pháp luật.

Trường hợp sự việc gây hậu quả nghiêm trọng và có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người liên quan còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Việc xác định có phạm tội hay không phải căn cứ vào hành vi cụ thể, hậu quả, mối quan hệ nhân quả và các dấu hiệu cấu thành tội phạm; không phải mọi trường hợp hàng hóa rơi, đổ đều đương nhiên bị xử lý hình sự.

Chủ động phòng ngừa từ khâu xếp hàng

Để hạn chế sự cố, người điều khiển phương tiện cần kiểm tra kỹ việc xếp hàng, phân bổ tải trọng, sử dụng dây chằng và thiết bị cố định phù hợp trước khi xuất phát; đồng thời kiểm tra lại khi cần thiết trong hành trình.

Đối với hàng hóa có hình dạng, kích thước hoặc trọng lượng dễ gây mất ổn định, việc lựa chọn phương án vận chuyển và cố định phù hợp càng có ý nghĩa quan trọng.

Chủ xe, đơn vị vận tải, chủ hàng và đơn vị xếp dỡ cũng cần thực hiện đúng nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật và thỏa thuận liên quan.

Trường hợp xảy ra sự cố, trách nhiệm của từng bên phải được xác định dựa trên hành vi, lỗi và mối liên hệ với thiệt hại thực tế, thay vì mặc nhiên quy trách nhiệm cho một chủ thể.

Từ vụ việc trên, có thể thấy an toàn vận tải không chỉ được quyết định bởi việc hàng hóa đã được chằng buộc hay chưa, mà còn phụ thuộc vào việc chằng buộc có đúng cách và đủ khả năng giữ hàng ổn định trong suốt hành trình hay không.

Tuân thủ quy định ngay từ khâu xếp hàng là biện pháp thiết thực để bảo vệ người tham gia giao thông và hạn chế những hậu quả pháp lý có thể phát sinh.