Chuyển đổi 15.600 ha đất, giảm dần diện tích trồng cao su tại Việt Nam

Hiện tại, Cao su Phước Hòa đang quản lý khoảng 15.600 ha đất nông nghiệp. Ông Trần Hoàng Giang cho biết, hầu như 100% diện tích đất này đều phù hợp để chuyển đổi thành các dự án khu công nghiệp, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và khu đô thị. Cụ thể, diện tích vườn cây hiện tại của công ty bao gồm hơn 9.000 ha đang trong giai đoạn khai thác và hơn 3.000 ha thuộc diện kiến thiết cơ bản, tổng cộng khoảng 12.700 ha. Đối với những diện tích đã hoàn thiện hồ sơ quy hoạch và thủ tục pháp lý, công ty sẽ tiến hành chuyển đổi mục đích sử dụng. Định hướng này cũng đồng nghĩa với việc diện tích trồng cao su tại Việt Nam sẽ giảm dần và không còn được tái canh trong tương lai dài hạn.

Chiến lược chuyển đổi quỹ đất của Cao su Phước Hòa được thực hiện theo ba phương thức, ưu tiên theo thứ tự. Thứ nhất, công ty sẽ trực tiếp đóng vai trò là nhà đầu tư và chủ đầu tư của các dự án. Thứ hai, hợp tác với các đối tác có năng lực và được chính quyền địa phương chấp thuận. Cuối cùng, công ty sẽ giao đất cho các nhà đầu tư khác thực hiện dự án và nhận tiền đền bù.

Với phương thức tự đầu tư, Cao su Phước Hòa sẽ được hưởng 100% hiệu quả kinh tế mà không phải chia sẻ lợi ích với đối tác. Trường hợp giao đất cho bên ngoài, công ty sẽ tiếp tục đề xuất mức hỗ trợ đền bù tương đương hoặc cao hơn mức đã nhận từ Thaco và VSIP. Trong quy hoạch chi tiết, phần diện tích mà công ty tự làm chủ đầu tư hoặc nắm quyền chi phối lên tới hơn 5.669 ha, bao gồm 2.612 ha khu công nghiệp, 2.041 ha nông nghiệp công nghệ cao, hơn 391 ha điện mặt trời, 343 ha dành cho logistics và 282 ha cụm công nghiệp. Phần diện tích còn lại, khoảng 7.102 ha, sẽ được bàn giao cho các nhà đầu tư khác hoặc địa phương, từ đó công ty thu về nguồn tiền bồi thường, hỗ trợ và thanh lý vườn cây để tạo nguồn lực tài chính tái đầu tư vào các dự án của mình.

Tập trung phát triển khu công nghiệp, điện mặt trời và nông nghiệp công nghệ cao

Trong ba lĩnh vực phát triển mới, khu công nghiệp chiếm tỷ trọng diện tích lớn nhất. Cao su Phước Hòa đã đưa hơn 3.800 ha vào quy hoạch và nhận được sự thống nhất từ chính quyền địa phương. Giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố đã lên kế hoạch triển khai ba khu công nghiệp trên quỹ đất của công ty, bao gồm Khu công nghiệp Tân Lập 1, Khu công nghiệp Lê Hưng và Khu công nghiệp Bắc Tân Uyên 2. Các dự án này đều đã có tên trong Quyết định 790. Hiện tại, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố (HEPZA) đang phối hợp với đơn vị tư vấn để lập quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, dự kiến trình phê duyệt trong tháng 10. Sau đó, quá trình lựa chọn nhà đầu tư sẽ được tiến hành. Đặc biệt, đối với Khu công nghiệp Bắc Tân Uyên 2 và Khu công nghiệp Tân Lập 1, công ty đã thành lập công ty con để trực tiếp triển khai.

Bên cạnh đó, công ty cũng đang tích cực làm việc với địa phương để bổ sung dự án Khu công nghiệp Tân Bình mở rộng, với quy mô gần 500 ha, nằm kế cận Khu công nghiệp Tân Bình hiện hữu. Ông Giang cho hay, các sở ngành và Ban Quản lý Khu công nghiệp và Chế xuất Thành phố đã thống nhất để công ty bổ sung dự án này vào đợt rà soát quy hoạch của thành phố.

Song hành với phát triển khu công nghiệp, Cao su Phước Hòa đã quy hoạch khoảng 1.400 ha cho các dự án năng lượng tái tạo. Trong giai đoạn 2026 - 2030, công ty dự kiến triển khai khoảng 391 ha, và tiếp tục mở rộng thêm khoảng 1.000 ha sau năm 2030. Trước mắt, công ty đã đệ trình hồ sơ đề xuất ba dự án điện mặt trời bao gồm Tân Bình (công suất 38 MW), Bình Cơ 1 và Bình Cơ 2 (tổng công suất khoảng 66 MW), nâng tổng công suất lên 104 MW. Công ty ưu tiên bán điện theo cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Các dự án này được bố trí liền kề các khu công nghiệp nhằm cung cấp điện năng cho các nhà máy. Ông Giang tiết lộ, VSIP đã đề nghị bao tiêu toàn bộ sản lượng của hai dự án Bình Cơ 1 và Bình Cơ 2 (gần 70 MW) do đang thiếu hụt điện năng. Các dự án này được thiết kế với công suất dưới 50 MW mỗi dự án để rút ngắn quy trình phê duyệt quy hoạch điện cấp tỉnh. Thời gian thu hồi vốn dự kiến khoảng 5 năm.

Trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công ty đã quy hoạch quỹ đất lên tới 2.000 ha. Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 là triển khai khoảng 1.000 - 1.200 ha. Khởi đầu, công ty lựa chọn trồng chuối, và trong tương lai sẽ nghiên cứu thêm các loại cây trồng có giá trị cao khác như dứa, dưa lưới. Mô hình này được kỳ vọng sẽ đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với cây cao su. Lợi nhuận từ 1 ha trồng chuối ước tính đạt 80 - 100 triệu đồng/năm, cao hơn nhiều so với mức 12 - 15 triệu đồng/năm của 1 ha cao su hiện tại. Công ty đã đệ trình Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam dự án trồng chuối đầu tiên quy mô 300 ha, dự kiến thanh lý cây cao su và bắt đầu trồng từ tháng 12/2026 hoặc tháng 1/2027.

Cao su tiếp tục mang lại lợi nhuận, kế hoạch lợi nhuận năm 2026 vượt mục tiêu

Dù định hướng chuyển đổi quỹ đất, hoạt động khai thác cao su vẫn đóng vai trò quan trọng và mang lại lợi nhuận ổn định cho Cao su Phước Hòa. Ông Giang cho biết giá cao su hiện đang ở mức cao nhất trong vòng 10 năm qua, được thúc đẩy bởi sự tăng giá dầu, những bất ổn địa chính trị, tình hình thời tiết bất lợi tại các quốc gia sản xuất lớn như Thái Lan, Indonesia, Việt Nam, cùng với nhu cầu lốp xe tăng cao trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của xe điện.

Về sản lượng, hoạt động khai thác tại Phước Hòa Việt Nam và Phước Hòa Kampong Thom (Campuchia) dự kiến sẽ vượt 5 - 7% kế hoạch, đưa tổng sản lượng cả năm đạt xấp xỉ 30.000 tấn, vượt gần 10% mục tiêu. Cơ cấu tiêu thụ sản phẩm được phân bổ 50% cho thị trường nội địa và 50% dành cho xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, châu Âu, Hàn Quốc và Bắc Mỹ. Đáng chú ý, công ty duy trì chính sách sản xuất đến đâu tiêu thụ đến đó, không để xảy ra tình trạng hàng tồn kho. Sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn EUDR cũng đã được công ty giao cho khách hàng từ tháng 9.

Nguồn thu từ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đóng vai trò là động lực chính trong kế hoạch lợi nhuận năm 2026. Công ty dự kiến sẽ thu về khoảng 3.600 tỷ đồng từ các dự án VSIP 3 và Khu công nghiệp Bắc Tân Uyên 1 của Thaco trong giai đoạn 2026 - 2027, tương đương khoảng 1.800 tỷ đồng mỗi năm. Khoản tiền bồi thường từ Thaco dự kiến là 1.450 tỷ đồng và tiền hỗ trợ từ VSIP 3 là 2.103 tỷ đồng.

Năm 2026, Cao su Phước Hòa đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế đạt gần 2.100 tỷ đồng, vượt 214% so với kế hoạch ban đầu. Chỉ tính riêng quý 3, doanh thu dự kiến đạt hơn 500 tỷ đồng, chủ yếu đến từ tiền đền bù của VSIP và Thaco, lợi nhuận 9 tháng ước tính vượt 1.050 tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, công ty đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế đạt từ 1.600 tỷ đồng/năm, với mức tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm. Bắt đầu từ năm 2028, các dự án điện mặt trời, nông nghiệp công nghệ cao và khu công nghiệp sẽ trở thành những nguồn thu chính yếu. Về chính sách phân phối lợi nhuận, sau khi trích lập các quỹ đầu tư phát triển và khen thưởng phúc lợi, công ty dự kiến dành ít nhất 50% lợi nhuận còn lại để chi trả cổ tức hoặc tăng vốn. Với mức lợi nhuận sau thuế dự kiến trên 1.600 tỷ đồng trong năm 2026, quỹ đầu tư phát triển có thể được phân bổ tối đa 800 tỷ đồng, quỹ phúc lợi khoảng 70 - 80 tỷ đồng, và phần còn lại khoảng 800 tỷ đồng sẽ được sử dụng để trả cổ tức cho cổ đông.