Thủ đoạn này vừa được phản ánh trong chương trình "Cảnh giác 24/7" phát sóng ngày 14/11, chương trình chuyên sâu về phòng, chống lừa đảo tài chính công nghệ cao do Ban Chuyên đề - Khoa giáo (Đài Truyền hình Việt Nam) thực hiện, với sự đồng hành của Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank).

Theo thông tin từ chương trình, Công an tỉnh Cao Bằng đã triệt phá một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, chiếm đoạt hơn 2.300 tỷ đồng của các nạn nhân trên cả nước. Đường dây này tổ chức hoạt động tại Campuchia theo mô hình công ty, với cơ cấu phân cấp chặt chẽ và nhiệm vụ được phân công cụ thể cho từng bộ phận, từ quản lý, tổ trưởng đến nhân viên chăm sóc khách hàng, hậu đài và phiên dịch.

Để tìm kiếm và tiếp cận nạn nhân, các đối tượng tạo lập nhiều tài khoản mạng xã hội giả mạo hình ảnh những phụ nữ thành đạt. Chúng sao chép hình ảnh, bài đăng về công việc, các cuộc gặp gỡ bạn bè hay những chuyến du lịch từ tài khoản cá nhân có thật, đồng thời sử dụng mạng lưới tài khoản phụ để tạo lượt thích, bình luận và tương tác chéo. Cách thức này khiến những tài khoản giả mạo trở nên đáng tin cậy, gây nhầm tưởng về danh tính và cuộc sống của người đứng sau.

Sau khi tạo dựng được vỏ bọc, các đối tượng chủ động làm quen, thường xuyên trò chuyện, quan tâm và chia sẻ nhằm từng bước thiết lập quan hệ tình cảm với nạn nhân. Quá trình tiếp cận được thực hiện theo những kịch bản chuẩn bị sẵn, với mục tiêu tạo sự gắn bó và chiếm được lòng tin. Khi nhận thấy nạn nhân đã đủ tin tưởng, chúng bắt đầu dẫn dụ tham gia các nền tảng thương mại điện tử giả mạo, giới thiệu cơ hội kiếm tiền trực tuyến thông qua việc thực hiện nhiệm vụ chốt đơn, ứng tiền thanh toán hàng hóa để nhận hoa hồng.

Trước những cách thức tiếp cận này, bà Ngô Thu Hằng, Trưởng bộ phận Quản trị rủi ro và Kiểm soát tuân thủ, Phòng An ninh thông tin GPBank, khuyến cáo người dân cần chú ý những dấu hiệu rủi ro trên môi trường trực tuyến. “Thứ nhất là người mới quen qua mạng liên tục đưa ra lời mời và thúc giục tham gia những hoạt động cam kết lợi nhuận cao để tạo lòng tin và lôi kéo chuyển tiền. Thứ hai, website hoặc ứng dụng đầu tư không có thông tin pháp lý rõ ràng, không minh bạch về tổ chức vận hành và đặc biệt là tài khoản nhận tiền không trùng khớp với tên của tổ chức đầu tư”, bà Hằng khuyến nghị.

“Một thủ đoạn rất đáng chú ý là các đối tượng có thể cho rút một khoản tiền nhỏ trong giai đoạn đầu để tạo lòng tin. Tuy nhiên, khi muốn rút số tiền lớn hơn, họ sẽ yêu cầu phải tiếp tục nạp tiền với nhiều lý do khác nhau”, đại diện GPBank cho biết thêm.

764a1f92-6ff6-46e1-a551-476263d76372.pngBà Ngô Thu Hằng, Trưởng bộ phận Quản trị rủi ro và Kiểm soát tuân thủ, Phòng An ninh thông tin GPBank

Theo những trường hợp được phản ánh trong chương trình, ở các giao dịch ban đầu, nạn nhân thường được hoàn trả đầy đủ số tiền đã nạp cùng khoản hoa hồng như cam kết. Đối với những người có tiềm lực tài chính, nhóm lừa đảo thậm chí cho phép rút số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng ngay trong lần đầu tiên, nhằm củng cố lòng tin và tạo tiền đề dẫn dụ họ tham gia những giao dịch có giá trị lớn hơn.

Khi nạn nhân đã tin tưởng, các đối tượng từng bước nâng giá trị đơn hàng, giới thiệu những nhiệm vụ có mức hoa hồng hấp dẫn hơn, đồng thời yêu cầu tiếp tục nạp tiền để hoàn tất giao dịch. Bằng cách này, người tham gia bị cuốn vào vòng xoáy chuyển tiền với số tiền ngày càng lớn. Có trường hợp đã nạp tới 10 tỷ đồng trước khi nhận ra không thể rút lại số tiền đã chuyển.

Đáng chú ý, toàn bộ quá trình được thực hiện thông qua các website hoặc ứng dụng giả mạo, được thiết kế với danh mục sản phẩm, đơn hàng và quy trình giao dịch tương tự những nền tảng thương mại điện tử thông thường. Để tăng tính thuyết phục, các đối tượng còn sử dụng tên gọi, hình ảnh và giao diện của những ứng dụng có thật nhưng dẫn người dùng đến các đường link giả mạo, khiến nạn nhân nhầm tưởng đang thực hiện giao dịch trên nền tảng chính thức.

Thực chất, toàn bộ hệ thống đều do nhóm lừa đảo kiểm soát, từ giới thiệu sản phẩm, giao nhiệm vụ, thông báo giá trị đơn hàng đến hiển thị hoa hồng. Hoạt động mua bán được dàn dựng cùng những con số lợi nhuận ảo trên màn hình tạo cảm giác về một công việc có sản phẩm và thu nhập cụ thể.

Trước những nguy cơ từ các hình thức lừa đảo trực tuyến, bà Ngô Thu Hằng khuyến nghị người dân cần thận trọng khi tham gia các giao dịch tài chính trên môi trường mạng. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, người dân nên chủ động liên hệ với cơ quan công an để trình báo, đồng thời thông báo cho ngân hàng qua các kênh chính thức nhằm được hướng dẫn và hỗ trợ xử lý theo quy định.

Để phục vụ quá trình xác minh, người bị hại cần lưu giữ các thông tin liên quan như biên lai chuyển tiền, thời gian giao dịch, số tài khoản nhận tiền, lịch sử trò chuyện và đường dẫn website hoặc ứng dụng đã sử dụng. Đại diện GPBank cũng lưu ý người dân không tiếp tục chuyển tiền theo yêu cầu nộp phí xác minh, phí rút tiền hoặc những lời đề nghị hỗ trợ thu hồi tài sản từ các nguồn không rõ danh tính, tránh nguy cơ tiếp tục phát sinh thiệt hại.