Khởi động hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống

Lễ ra quân thực hiện kế hoạch khai quật, lấy mẫu sinh phẩm đã được Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau tổ chức tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Trần Văn Thời. Theo kế hoạch, công tác khai quật và lấy mẫu tại thực địa sẽ hoàn thành trước ngày 10/7/2026, tạo cơ sở để phục vụ giám định ADN, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Theo ông Ngô Vũ Thăng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau, việc lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là hoạt động tri ân có ý nghĩa nhân văn đặc biệt, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, đáp ứng mong mỏi suốt nhiều năm của thân nhân các gia đình liệt sĩ.

Ông Ngô Vũ Thăng yêu cầu toàn bộ quá trình từ chuẩn bị hiện trường, khai quật, lấy mẫu, bảo quản đến hoàn trả mặt bằng mộ phải được kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật.

"Công tác này được thực hiện theo phương thức 'cuốn chiếu', làm đến đâu dứt điểm đến đó, bảo đảm an toàn tuyệt đối và kịp thời rút kinh nghiệm ngay sau từng phần việc" - Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau nhấn mạnh.

Số hóa dữ liệu, giám định ADN để tăng cơ hội xác định danh tính

Để bảo đảm độ chính xác và hiệu quả chuyên môn, tỉnh Cà Mau đã thành lập Tổ công tác liên ngành cùng hai đội lấy mẫu chuyên trách. Lực lượng nòng cốt tham gia gồm cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với các chuyên gia của Sở Y tế, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nội vụ và các đơn vị liên quan.

Một điểm nổi bật của đợt triển khai lần này là việc ứng dụng đồng bộ công nghệ số trong toàn bộ quy trình thực hiện.

Lực lượng kỹ thuật của Viettel Cà Mau được giao nhiệm vụ số hóa toàn bộ hồ sơ mộ chí, sơ đồ nghĩa trang, thông tin quy tập và phiếu lấy mẫu ngay tại hiện trường khai quật. Dữ liệu sau khi số hóa sẽ được cập nhật vào hệ thống quản lý thống nhất, phục vụ lưu trữ lâu dài và hỗ trợ đối chiếu ADN tại các cơ sở giám định của Bộ Quốc phòng.

Theo kế hoạch, toàn bộ mẫu sinh phẩm sau khi thu thập sẽ được đóng gói, bảo quản theo đúng quy chuẩn chuyên ngành và bàn giao cho đơn vị giám định thành ba đợt để phục vụ công tác xét nghiệm ADN.

Việc chuẩn hóa dữ liệu ngay từ khâu lấy mẫu được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, rút ngắn thời gian đối chiếu và hạn chế tối đa sai sót trong quá trình xử lý thông tin.

Vượt mưa gió, phá lớp bê tông để tìm dấu tích các anh

Đằng sau mỗi mẫu sinh phẩm là một quá trình khai quật đầy vất vả của những người lính.

Qua nhiều lần nâng cấp, cải tạo, Nghĩa trang Liệt sĩ xã Trần Văn Thời hiện có hai lớp bê tông kiên cố, khiến phần lớn các quách hài cốt nằm ở độ sâu trên 1 m. Đây là trở ngại lớn đối với lực lượng làm nhiệm vụ.

Theo Trung tá Phan Chí Nguyên - Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau, việc phá dỡ hai lớp bê tông để tiếp cận các phần mộ đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và phải thực hiện hết sức cẩn trọng.

"Quá trình mở hai lớp bê tông vô cùng phức tạp. Gặp những ngày mưa lớn, nước ngập sâu, anh em phải dùng máy bơm hút nước liên tục mới tiếp cận được quách. Dù gặp rất nhiều khó khăn, nhưng với tinh thần trách nhiệm, lòng tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ và ý chí của người quân nhân, chúng tôi quyết tâm vượt qua mọi trở ngại" - Trung tá Phan Chí Nguyên chia sẻ.

Mỗi phần mộ được khai quật đều được thực hiện trong không khí trang nghiêm. Từng thao tác di chuyển quách hài cốt, lấy mẫu sinh phẩm, ghi chép thông tin đều được tiến hành cẩn trọng, bảo đảm đúng quy trình kỹ thuật và thể hiện sự thành kính đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Quyết tâm hoàn thành chiến dịch tìm lại danh tính hơn 3.300 liệt sĩ

Trước khi triển khai tại thực địa, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau đã tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.

Đại tá Lê Quang Luật - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Tổ phó Thường trực Tổ công tác liên ngành - khẳng định việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần từng bước xác định danh tính các liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của thân nhân.

Đồng thời, đây cũng là sự thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", khẳng định trách nhiệm, tình cảm và sự tri ân của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ.

Đại tá Lê Quang Luật yêu cầu các cơ quan, đơn vị phát huy tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu lấy mẫu, bảo quản đến cập nhật dữ liệu nhằm bảo đảm tính khoa học, chính xác và sự trang nghiêm trong toàn bộ quá trình thực hiện.

Theo kế hoạch, từ tháng 6/2026 đến hết quý I/2027, tỉnh Cà Mau sẽ lấy mẫu sinh phẩm đối với 3.382 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 11 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, gồm hai nghĩa trang do tỉnh quản lý và chín nghĩa trang do các xã, phường quản lý.

Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng quân sự, y tế, khoa học, nội vụ cùng các đơn vị kỹ thuật. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết tâm cao, chiến dịch được kỳ vọng sẽ hoàn thành đúng tiến độ, góp phần hiện thực hóa hành trình "tìm lại tên cho các anh" – những người con ưu tú đã hiến dâng tuổi xuân và cuộc đời cho nền độc lập, tự do của dân tộc.

BOX: Ngày 22/03/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đã ký Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG ban hành Kế hoạch phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Chiến dịch nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, toàn dân và toàn quân, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; góp phần tri ân các Anh hùng liệt sĩ, giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.

Theo kế hoạch, Chiến dịch phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu các mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt; xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ phục vụ đối sánh; đồng thời đẩy mạnh rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm như Tuyên Quang (khu vực Vị Xuyên), Lào Cai, Lạng Sơn và những nơi có thông tin về mộ liệt sĩ.

Ban Chỉ đạo quốc gia giao Ban Chỉ đạo tỉnh Quảng Trị đăng cai tổ chức Lễ phát động tại Thành cổ Quảng Trị vào sáng 2/4/2026. Chiến dịch diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027; sơ kết sau 250 ngày triển khai (tháng 11/2026) và tổng kết vào tuần cuối tháng 7/2027.