Nhận diện 4 biến số trọng yếu định hình xu hướng dòng tiền

Đánh giá về bức tranh thị trường chứng khoán từ đầu năm đến nay, giới phân tích ghi nhận nhiều nhịp tăng giảm đan xen nhưng đà đi lên của chỉ số chung không phải lúc nào cũng song hành cùng sự khởi sắc đồng đều của các cổ phiếu. Thực tế cho thấy, trong một số giai đoạn nhạy cảm, VN-Index chủ yếu được nâng đỡ bởi một vài mã vốn hóa lớn thuộc nhóm trụ cột, trong khi dòng tiền ở phần còn lại của thị trường vẫn duy trì trạng thái thận trọng. Sự phân hóa sâu sắc này khiến cơ hội đầu tư trở nên chọn lọc hơn, đặc biệt khi báo cáo tài chính của nhiều doanh nghiệp vẫn ghi nhận sự tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu trên sàn đã trải qua những nhịp chiết khấu sâu.

Nhận định về xu hướng thị trường trong những tháng cuối năm, ông Đặng Văn Cường, Trưởng phòng tư vấn đầu tư Công ty Chứng khoán Mirae Asset chỉ ra 4 biến số trọng yếu sẽ chi phối trực tiếp đến diễn biến của VN-Index. Yếu tố đầu tiên cần quan tâm là diễn biến mặt bằng lãi suất trong nước và hoạt động mua ngoại tệ giao ngay của Ngân hàng Nhà nước. Việc theo dõi sát sao xu hướng lãi suất huy động và cho vay của hệ thống tổ chức tín dụng đóng vai trò rất quan trọng đối với hoạt động đầu tư. Song song đó, quy mô thực tế của các đợt mua ngoại tệ giao ngay từ cơ quan quản lý sẽ tác động trực tiếp lên thanh khoản, cấu trúc lãi suất liên ngân hàng và ảnh hưởng gián tiếp đến kênh tài sản tài chính.

Biến số thứ hai là tốc độ giải ngân tín dụng và đầu tư công trong những tháng cuối năm. Khả năng hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống và tiến độ giải ngân nguồn vốn ngân sách sẽ phản ánh trực tiếp lượng tiền được bơm ra nền kinh tế, qua đó tạo tác động tức thời đến thanh khoản của nhóm cổ phiếu ngân hàng, bất động sản và xây dựng. Yếu tố thứ ba là động thái giao dịch của khối ngoại và dòng vốn ETF. Sau những bước tiến trong lộ trình nâng hạng thị trường, giới đầu tư cần theo dõi sát việc các quỹ đầu tư quốc tế bắt đầu phân bổ dòng vốn mới hay tiếp tục cơ cấu lại danh mục trong kỳ xem xét cuối năm. Cuối cùng, chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, sức mạnh của đồng USD cùng sự biến động của giá năng lượng và hàng hóa thế giới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến áp lực tỷ giá, chi phí nhập khẩu và dòng vốn đầu tư gián tiếp tại các thị trường mới nổi như Việt Nam.

Chiến lược giải ngân tập trung vào nhóm ngành tăng trưởng cốt lõi

Giữa bối cảnh thị trường phân hóa mạnh và định giá nhiều nhóm ngành đã chiết khấu sâu, ông Đặng Văn Cường cho rằng đây chính là thời điểm dòng tiền thông minh thực hiện chiến lược "đãi cát tìm vàng". Dòng vốn sẽ ưu tiên giải ngân vào các doanh nghiệp có mức tăng trưởng lợi nhuận thực chất, khả năng chuyển đổi tốt thành dòng tiền mặt và sở hữu câu chuyện hỗ trợ rõ nét trong quý 4 năm 2026. Trong hệ quy chiếu này, một số nhóm ngành nổi bật đang hội tụ đủ các yếu tố kích hoạt đà tăng trưởng.

Đứng đầu danh sách chú ý là nhóm cổ phiếu ngân hàng. Mặc dù đang phải đối mặt với áp lực gia tăng nợ xấu và sự suy giảm biên lãi ròng (NIM) trong ngắn hạn, hệ thống ngân hàng vẫn giữ vai trò xương sống đóng góp lợi nhuận cho toàn thị trường và thể hiện sự tăng trưởng bền bỉ. Cuối năm luôn là mùa cao điểm giải ngân tín dụng, do đó những nhà băng sở hữu bộ đệm dự phòng rủi ro dày dặn, tỷ lệ nợ xấu thấp hơn mức trung bình ngành và duy trì được biên lãi ròng ổn định sẽ sớm thu hút dòng tiền tổ chức quay trở lại khi định giá đã lùi về vùng hấp dẫn.

Nhóm doanh nghiệp cảng biển cũng được đánh giá là điểm sáng đáng lưu tâm. Trợ lực từ kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng trên 32% so với cùng kỳ đã giúp các doanh nghiệp trong ngành duy trì hoạt động kinh doanh sôi động và được dự báo tiếp tục khởi sắc trong quý cuối năm. Sau nhịp điều chỉnh kỹ thuật theo thị trường chung, nhóm cảng biển thể hiện độ nhạy phục hồi rất cao, đặc biệt khi dòng tiền hướng đến các công ty vận hành cảng biển nước sâu sở hữu dòng tiền kinh doanh khỏe và biên lợi nhuận ấn tượng.

Song song đó, nhóm đầu tư công và vật liệu xây dựng cũng có câu chuyện hỗ trợ trực tiếp. Quý 4 luôn là giai đoạn các địa phương tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công để hoàn thành kế hoạch giải ngân cả năm. Các doanh nghiệp cung ứng vật liệu đầu vào thiết yếu như đá, thép, xi măng và vữa trộn sẵn được dự báo sẽ tiếp tục ghi nhận điểm rơi lợi nhuận vào cuối năm, tạo chất xúc tác mạnh mẽ cho giá cổ phiếu phục hồi. Về mặt chiến lược, thay vì đứng ngoài quan sát hay giải ngân toàn bộ danh mục, việc thực hiện giải ngân thăm dò có chọn lọc và duy trì một tỷ lệ tiền mặt phù hợp để tăng tính chủ động được xem là phương án tối ưu để đón đầu chu kỳ phục hồi của thị trường.