Cam go cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại.

Nguyên nhân sâu sa
Hàng giả, gian lận thương mại từ lâu không còn là hiện tượng mang tính cá biệt hay cục bộ, mà đã trở thành một vấn nạn có tính hệ thống, gắn chặt với sự vận động của nền kinh tế thị trường. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, lưu thông hàng hóa ngày càng nhanh và đa dạng, các hành vi làm giả, làm nhái, gian lận về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính, mà còn bào mòn niềm tin xã hội, làm méo mó môi trường cạnh tranh và đe dọa nền tảng phát triển bền vững của đất nước.
Sự cam go và kéo dài của cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại trước hết bắt nguồn từ chính lợi ích kinh tế khổng lồ mà các hành vi vi phạm này mang lại. Trong nhiều lĩnh vực như thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, vật tư nông nghiệp, xăng dầu, hàng tiêu dùng nhanh, chênh lệch giữa chi phí sản xuất hàng giả và giá bán trên thị trường là rất lớn. Lợi nhuận cao, vòng quay vốn nhanh, trong khi nguy cơ bị phát hiện và mức xử phạt chưa đủ sức răn đe đã tạo ra một “động lực ngầm” khiến các đối tượng sẵn sàng bất chấp pháp luật. Khi lợi ích thu được vượt xa chi phí phải trả, hành vi vi phạm không những không bị triệt tiêu mà còn có xu hướng mở rộng quy mô, tổ chức bài bản hơn.
Một nguyên nhân quan trọng khác là sự phát triển nhanh chóng và phức tạp của thị trường, đặc biệt là sự bùng nổ của thương mại điện tử và kinh tế số. Các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội, livestream bán hàng đã làm thay đổi căn bản phương thức kinh doanh và tiêu dùng. Hàng hóa có thể tiếp cận người mua chỉ sau vài cú nhấp chuột, vượt qua mọi rào cản về không gian và địa lý. Tuy nhiên, chính môi trường này cũng tạo điều kiện cho hàng giả, hàng nhái ẩn mình tinh vi, lợi dụng tính ẩn danh, xuyên biên giới để né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Trong khi đó, cơ chế quản lý và giám sát vẫn chủ yếu dựa trên phương thức truyền thống, chưa theo kịp tốc độ và sự linh hoạt của thị trường số.

Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán.

Bên cạnh đó, những bất cập trong thể chế và hệ thống pháp luật cũng là nguyên nhân khiến cuộc chiến này trở nên dai dẳng. Mặc dù Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khung pháp lý về chống hàng giả, gian lận thương mại, song trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm giữa các bộ, ngành và địa phương. Một số quy định chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt trong quản lý thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng. Công tác giám định, xác định chất lượng, xác định yếu tố giả mạo trong nhiều vụ việc còn kéo dài, làm chậm quá trình xử lý, thậm chí khiến việc xử lý hình sự gặp khó khăn.
Yếu tố con người trong bộ máy thực thi pháp luật là nguyên nhân nhạy cảm nhưng không thể né tránh. Trong một cuộc họp của Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính từng thẳng thắn nêu quan điểm: nếu buôn lậu, làm cả hàng trăm tấn hàng giả mà cơ quan chức năng không biết thì chỉ có hai khả năng, một là không còn ý chí chiến đấu, hai là bị mua chuộc, có tiêu cực. Phát biểu này phản ánh một thực tế đáng suy ngẫm: nhiều đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả tồn tại trong thời gian dài, với quy mô lớn, khó có thể chỉ giải thích bằng lý do thiếu thông tin hay hạn chế về năng lực. Sự buông lỏng quản lý, né tránh trách nhiệm, thậm chí tiếp tay cho sai phạm của một bộ phận cán bộ đã làm suy yếu nghiêm trọng hiệu lực pháp luật và niềm tin của xã hội.
Tuy nhiên, phát biểu của Thủ tướng chỉ là một lát cắt trong bức tranh toàn cảnh. Bên cạnh yếu tố chủ quan, còn tồn tại nhiều khó khăn khách quan như địa bàn quản lý rộng, lực lượng mỏng, khối lượng công việc lớn, trong khi thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, có tổ chức, liên tỉnh và xuyên biên giới. Chính sự đan xen giữa yếu tố chủ quan và khách quan đã khiến cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại trở thành một cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp và không có điểm kết thúc rõ ràng.
Một nguyên nhân không kém phần quan trọng đến từ chính hành vi của thị trường và xã hội. Tâm lý ham rẻ, dễ dãi trong tiêu dùng, thiếu kỹ năng phân biệt thật - giả đã vô tình tiếp tay cho hàng giả tồn tại. Trong nhiều trường hợp, người tiêu dùng chấp nhận rủi ro để đổi lấy giá thấp, chỉ đến khi hậu quả xảy ra mới lên tiếng. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp bị xâm hại bởi hàng giả nhưng lại chọn cách im lặng vì lo ngại ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu hoặc e ngại thủ tục pháp lý phức tạp, kéo dài. Sự thiếu liên kết và thiếu tiếng nói chung của các doanh nghiệp chân chính đã làm giảm sức đề kháng tự thân của thị trường.
Kết quả không thể phủ nhận
Kết thúc năm 2025, dù cuộc chiến còn nhiều cam go, nhưng có thể ghi nhận những kết quả đáng chú ý. Các lực lượng chức năng trên cả nước đã tăng cường kiểm tra, phát hiện hàng nghìn vụ việc liên quan đến sản xuất, buôn bán hàng giả, gian lận thương mại. Nhiều vụ án lớn, gây chấn động dư luận đã bị phanh phui và xử lý hình sự, thể hiện quyết tâm không khoan nhượng của Nhà nước.

Thời gian qua, lực lượng chức năng đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đạt được những kết quả quan trọng.

Thực tế cho thấy, hàng loạt vụ án sản xuất, buôn bán thuốc giả, thực phẩm chức năng giả với quy mô lớn đã bị triệt phá; nhiều đường dây sản xuất, tiêu thụ phân bón giả, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng gây thiệt hại nghiêm trọng cho nông nghiệp và đời sống nông dân đã bị khởi tố. Việc xử lý hình sự các vụ án này không chỉ mang ý nghĩa răn đe, mà còn khẳng định quan điểm coi hàng giả, gian lận thương mại là hành vi xâm hại nghiêm trọng đến lợi ích công cộng và an ninh kinh tế.
Những kết quả đạt được đến hết năm 2025 cho thấy, khi quyết tâm chính trị được thể hiện rõ ràng, khi trách nhiệm cá nhân được đề cao và cơ chế phối hợp liên ngành được tăng cường, cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại hoàn toàn có thể tạo ra những chuyển biến thực chất. Tuy nhiên, các kết quả này mới chỉ là bước đầu, chưa đủ để khẳng định rằng vấn nạn hàng giả đã được kiểm soát một cách bền vững.
Bước sang năm 2026, cuộc chiến này được dự báo vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Thị trường tiếp tục mở rộng, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, thương mại điện tử và kinh tế số tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Thủ đoạn của các đối tượng vi phạm sẽ ngày càng tinh vi, có tổ chức và mang tính xuyên biên giới cao hơn. Áp lực đối với các cơ quan quản lý và lực lượng thực thi pháp luật vì thế cũng ngày càng lớn.
Thế nhưng, trong bối cảnh nhiều thách thức ấy, vẫn có cơ sở để kỳ vọng vào những chuyển biến tích cực. Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, nâng cao trách nhiệm cá nhân, cùng với ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và giám sát thị trường sẽ là những yếu tố then chốt. Quan trọng hơn, khi ý chí chiến đấu trong bộ máy thực thi được củng cố, khi xã hội và thị trường cùng chung tay, cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại dù không có hồi kết tuyệt đối, nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát hiệu quả.
Cam go là bản chất của cuộc chiến này. Song chính trong sự cam go ấy, nếu không chấp nhận thỏa hiệp với cái giả, cái sai, nếu pháp luật được thực thi nghiêm minh và kỷ cương được giữ vững, thì cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại sẽ từng bước giành được những thắng lợi bền vững, góp phần xây dựng một thị trường minh bạch và một nền kinh tế phát triển lành mạnh trong giai đoạn mới.

Theo kythuatchonghanggia.vn