Những điểm nghẽn về định giá trong năm 2025

Theo Quyết định số 360/2022/QĐ-TTg, Chính phủ đặt mục tiêu thu về ít nhất 248.000 tỷ đồng từ hoạt động cơ cấu lại doanh nghiệp giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, thực tế triển khai trong năm vừa qua cho thấy còn nhiều thách thức. Điểm sáng hiếm hoi thuộc về Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) khi đơn vị này hoàn tất bán trọn lô 70% vốn tại Công ty TNHH Hải Hà - Kotobuki và 20% vốn tại CTCP Lương thực thực phẩm Colusa - Miliket trong tháng cuối năm. Thành công này đến từ sức hấp dẫn nội tại của các thương hiệu tiêu dùng lâu đời.

Ngược lại, danh sách các phiên đấu giá bất thành kéo dài do không tìm được tiếng nói chung về giá trị. Điển hình là thương vụ Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đăng ký bán đấu giá hơn 188,7 triệu cổ phần của Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB). Mức giá khởi điểm 18.239 đồng/cổ phiếu, cao hơn khoảng 50% so với thị giá trên sàn chứng khoán, trở thành rào cản lớn khiến nhà đầu tư e ngại xuống tiền. Tương tự, hàng loạt đợt chào bán từ Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (Vicem), Tổng công ty Trực thăng Việt Nam hay các đơn vị thuộc SCIC tại Cảng Sài Gòn, Cienco 8 đều phải hủy bỏ do vắng bóng người mua. Thực trạng này phản ánh sự chênh lệch lớn giữa kỳ vọng thu hồi vốn của Nhà nước và đánh giá thực tế của thị trường.

Cơ chế mới và dư địa tăng trưởng cho nhóm cổ phiếu "vua"

Bước sang năm 2026, thị trường kỳ vọng vào một làn sóng thoái vốn mới thực chất và hiệu quả hơn nhờ những thay đổi về hành lang pháp lý. Bộ Tài chính đã đề xuất các giải pháp mang tính đột phá cho Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC), bao gồm việc cho phép giảm giá khởi điểm tối đa 10% mỗi lần (không quá 3 lần) nếu đấu giá thất bại và cơ chế bán theo lô kết hợp giữa doanh nghiệp hiệu quả và kém hiệu quả. Những tín hiệu tích cực từ các thương vụ SCIC bán thành công 98% vốn Viwaseen (thu 1.231 tỷ đồng) hay 88% vốn Viettronics (thu 2.562 tỷ đồng) gần đây là minh chứng cho thấy dòng tiền lớn vẫn chực chờ các cơ hội hợp lý.

Theo phân tích từ Chứng khoán MB (MBS), nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn Nhà nước sẽ trở thành tâm điểm đầu tư trong năm 2026. Với vị thế đóng góp 29% GDP và lợi thế độc quyền trong các ngành then chốt như hàng không, dầu khí, các doanh nghiệp này sở hữu nền tảng tài chính vững chắc và lượng tiền mặt dồi dào. Nếu nghị quyết mới về kinh tế Nhà nước được ban hành, tạo cơ chế linh hoạt trong tái cấu trúc và hợp tác đầu tư, hiệu quả hoạt động (ROE) của khối này dự kiến sẽ được cải thiện rõ rệt. Đây sẽ là chất xúc tác quan trọng để khơi thông dòng vốn, thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa và niêm yết vốn đã chững lại trong thời gian qua.