Ước tính tổng chi phí y tế cho các bệnh do thuốc lá gây ra lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng vào năm 2022. Ảnh Internet

Chiều ngày 12/1/2026, tại Hà Nội, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị tham vấn, góp ý hồ sơ chính sách và hồ sơ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) khu vực phía Bắc.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: Thuốc lá không đơn thuần là một sản phẩm tiêu dùng mà là "sát thủ" thầm lặng gây ra bệnh tật, tử vong sớm và tạo áp lực khổng lồ lên nền kinh tế.

Bộ Y tế cho biết, mỗi năm Việt Nam có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Trong đó, có hơn 18.000 người chết do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

"Ước tính tổng chi phí y tế cho các bệnh do thuốc lá gây ra lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng vào năm 2022. Đây là gánh nặng rất lớn và kéo dài đối với hệ thống y tế, nền kinh tế và an sinh xã hội", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Dù tỉ lệ hút thuốc có giảm trong một số nhóm, nhưng Việt Nam vẫn đang nằm trong "top" 9 quốc gia có tỉ lệ người sử dụng thuốc lá cao nhất thế giới và đứng thứ 3 trong khu vực.

Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, việc thiếu hụt các khái niệm về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong Luật hiện hành đã tạo ra những khoảng trống pháp lý khó kiểm soát.

Tại dự thảo sửa đổi, Bộ Y tế đề xuất bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm. Cấm tuyệt đối việc tàng trữ, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá mới khác.

Nghiêm cấm sản xuất, mua bán linh kiện, thiết bị rời dùng để lắp ráp các sản phẩm này. Các hình thức trưng bày, khuyến mại thuốc lá thế hệ mới sẽ bị cấm tương tự như thuốc lá truyền thống nhằm ngăn chặn sự tiếp cận của giới trẻ.

Không chỉ dừng lại ở thuốc lá mới, dự thảo Luật cũng siết chặt quy định đối với thuốc lá truyền thống. Cụ thể, Bộ Y tế đề xuất nâng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì từ mức 50% hiện nay lên ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính. Hình ảnh cảnh báo trực quan sinh động sẽ tác động trực tiếp vào tâm lý người tiêu dùng.

Đồng thời, quy định về bán lẻ thuốc lá cũng được điều chỉnh theo hướng khắt khe hơn. Cấm trưng bày vỏ bao, tên nhãn hiệu tại điểm bán. Các cơ sở kinh doanh phải có tủ đựng riêng, không để lộ sản phẩm ra ngoài nhằm triệt tiêu sự kích thích hành vi mua hàng.

Theo Bộ Y tế, các đề xuất sửa đổi lần này hoàn toàn phù hợp với Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC) của Tổ chức Y tế thế giới.