Báo cáo về việc triển khai sử dụng bộ sách giáo khoa (SGK) thống nhất toàn quốc (thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị) tại Giao ban báo chí Trung ương ngày 6/1, Bộ GD-ĐT đã làm rõ các căn cứ của lựa chọn này.

Vì sao chọn "Kết nối tri thức với cuộc sống?"

Theo Bộ GD-ĐT, xét về tính đồng bộ, so với ba bộ SGK được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” có số lượng môn học và hoạt động giáo dục nhiều nhất ở cả ba cấp học gồm tiểu học, THCS và THPT, đúng theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

SGK Kết nối tri thức với cuộc sống của NXBGDVN được Bộ GD-ĐT lựa chọn để sử dụng trên cả nước từ năm học 2026 - 2027. Ảnh: NXBGDVN

Về tính ổn định, đây cũng là bộ SGK đang được lựa chọn sử dụng với tỷ lệ cao trong các nhà trường. Việc tiếp tục triển khai bộ sách này được đánh giá sẽ ít gây xáo trộn, hạn chế tác động đến hoạt động dạy và học của giáo viên, học sinh.

Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT cho biết, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành.

Đây là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng SGK kịp thời, đầy đủ đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa và hải đảo.

Không phủ nhận giá trị các bộ SGK hiện hành

Bộ GD-ĐT đồng thời khẳng định, việc lựa chọn một bộ SGK thống nhất không đồng nghĩa với việc phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ SGK đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây như “Cánh diều”, “Chân trời sáng tạo”.

Theo Bộ, các bộ sách này đều là sản phẩm trí tuệ được xây dựng đúng quy trình, quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông do Bộ GD-ĐT ban hành.

Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ SGK nói trên không bị loại bỏ mà chuyển từ vai trò SGK chính khóa sang tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ.

Các nhà trường, thư viện vẫn có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng để giáo viên, học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, qua đó làm phong phú nội dung dạy học.

Tập huấn giáo viên, bảo đảm đủ sách ngay từ đầu năm học

Bộ GD-ĐT khẳng định, việc thống nhất sử dụng một bộ SGK trên toàn quốc không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học.

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được thiết kế theo hướng mở, trong đó SGK chỉ đóng vai trò cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động giảng dạy.

Theo đó, giáo viên được yêu cầu phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học; linh hoạt lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của từng nhà trường.

Việc giảng dạy phải bám sát yêu cầu của chương trình, tránh lối dạy học máy móc, “đọc – chép” nội dung SGK, nhằm bảo đảm mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh theo định hướng đổi mới.

Bộ GD-ĐT cho rằng, công tác tập huấn giáo viên cùng việc bảo đảm đầy đủ các điều kiện triển khai là yếu tố quyết định hiệu quả của chủ trương sử dụng một bộ SGK thống nhất.

Quá trình chuyển đổi chỉ đạt mục tiêu khi đội ngũ giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và học liệu.

Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp với điều kiện từng địa phương, không tạo thêm áp lực cho giáo viên.

Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, cũng như khai thác hiệu quả SGK và hệ thống học liệu đi kèm.

Bên cạnh công tác tập huấn, Bộ GD-ĐT cũng chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK để giáo viên và học sinh có thể tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.